ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਨਾਤਨਂ ਸਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯੇਣ ਗਤਾਃ ਪਰਮ੍ ਮਰੀਚਿਭृਗ੍ਵਙ੍ਗਿਰਸਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਪੁਲਹਂ ਕ੍ਰਤੁਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਸਨਾਤਨ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਨਾਲ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮਰੀਚੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ ਤੇ ਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਸੋ ऽਸृਜਦ੍ ਯੋਗਵਿਦ੍ਯਯਾ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਹ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮਂ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰਿ ਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੰਕਲਪ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵੀ ਬਣਾਏ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ऋਭੁਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਸਸਰ੍ਜਾਦੌ ਸਨਾਤਨਃ

ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਨੇ ਰਿਭੁ ਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਵੀ ਬਣਾਏ।

ਤੌ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸੌ ਦਿਵ੍ਯੌ ਚਾਗ੍ਰਜੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੌ ਕੁਮਾਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁਲ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੌ ਸਰ੍ਵਭਾਵਿਨੌ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਉੱਚ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ, ਦਿਵ੍ਯ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਏਵਂ ਮੁਖ੍ਯਾਦਿਕਾਨ੍ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਃ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਨ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ ਚ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਕ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਮਲ-ਜੰਮੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਤੇ ਕਾਇਦਾ ਬਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਕਥਿਤਂ ਪਿਤਾ ਮਮ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਚਿਤਾਞ੍ਜਲਿਃ

ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।

ਭਗਵਨ੍ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਦੇਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤ ਸ਼ਚੀਪਤੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ!

ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ਕਥਂ ਚਕ੍ਰੇ ਭਗਵਾਨ੍ਪਦ੍ਮਸਂਭਵਃ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਣਤਾਯ ਮੇ

ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯੁਗਧਰ੍ਮਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍

ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੇ।

ਆਦ੍ਯਂ ਕृਤਯੁਗਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਂ ਮੁਨੇ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਤਿष੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਸਮਾਸਤਃ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਹੈ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਆਪਰ, ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਸ਼ਯ; ਇਹ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕृਤਂ ਰਜਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਰਜਸ੍ਤਮਃ ਕਲਿਸ੍ਤਮਸ਼੍ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਯੁਗਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਯੁਗੇषੁ ਚ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸਤਵ ਹੈ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੀ ਰਜਸ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਦੋਵੇਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਤਮਸ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਯੁਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਮਝੋ।

ਧ੍ਯਾਨਂ ਪਰਂ ਕृਤਯੁਗੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਯਜ੍ਞ ਉਚ੍ਯਤੇ ਭਜਨਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਦਾਨਮੇਵ ਕਲੌ ਯੁਗੇ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਭਜਨ; ਤੇ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਯੁਗਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਾਵਚ੍ਛਤੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਤਥਾਵਿਧਃ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਚਾਰ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਾਨੁषਾਣਿ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਨ ਆਯੁਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਿਹ ਸੁਵ੍ਰਤ

ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਤਤਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ੇ ਚ ਗਤੇ ਤੁ ਵੈ ਪਾਦਾਵਸ਼ਿष੍ਟੋ ਭਵਤਿ ਯੁਗਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ

ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਯੁਗ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਿਰਫ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਭਾਗੈਕਹੀਨਂ ਤੁ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਕृਤਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਦਰ੍ਧਂ ਤਿष੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਉੱਤਮ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੁਆਪਰ ਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੈ; ਤੇ ਤਿਸ਼ਯ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਸ਼ਤੀ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਤਥਾ ਚੈਕਸ਼ਤੀ ਮੁਨੇ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕਂ ਤਥਾਪ੍ਯੇਵਂ ਕਲ੍ਪੇष੍ਵੇਵਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ

ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤਿੰਨ ਸੌ, ਦੋ ਸੌ, ਤੇ ਇਕ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ; ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹਨ; ਹਰ ਕਲਪ ਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ ਚਤੁष੍ਪਾਦਃ ਸਨਾਤਨਃ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਪਾਦੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ।

ਤ੍ਰਿਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਧਿष੍ਠਿਤਃ ਕृਤੇ ਤੁ ਮਿਥੁਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰਸੋਲ੍ਲਸਾ

ਤਿਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਕੇ ਸਤਵ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ ਚ ਭੋਗਿਨਃ ਅਧਮੋਤ੍ਤਮਤਾ ਤਾਸਾਂ ਨ ਵਿਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ

ਸਭ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।

ਤੁਲ੍ਯਮਾਯੁਃ ਸੁਖਂ ਰੂਪਂ ਤਾਸਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨ ਚ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਨ ਦ੍ਵੇषੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚ ਕ੍ਲਮਃ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਸੁਖ ਤੇ ਰੂਪ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ।

ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਿਕੇਤਾਸ਼੍ਰਯਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ ਵਿਸ਼ੋਕਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਬਹੁਲਾ ਏਕਾਨ੍ਤਬਹੁਲਾਸ੍ ਤਥਾ

ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।

ਤਾ ਵੈ ਨਿष੍ਕਾਮਚਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਾਃ ਅਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਕਰ੍ਮਣੋਃ ਸ਼ੁਭਪਾਪਯੋਃ

ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਲੀਲਾ ਨਹੀਂ।

ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਚ ਤਦਾਸੀਨ੍ਨ ਚ ਸਂਕਰਃ ਰਸੋਲ੍ਲਾਸਃ ਕਾਲਯੋਗਾਤ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਖ੍ਯੇ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਰਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਅਪਾਂ ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਗਤੇ ਤਦਾ ਮੇਘਾਤ੍ਮਨਾ ਤੁ ਵੈ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਿਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੇਘੇਭ੍ਯਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਸਕृਦ੍ ਏਵ ਤਥਾ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ

ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਗਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗੀ; ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜ ਗਈ।

ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸਂਸ੍ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਵृਤ੍ਤ੍ਯੁਪਭੋਗਸ੍ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ

ਉਸ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਉਹ ਵਿਰਖ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ-ਵਿਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ انہੀ ਵਿਰਖਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ।

ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤਾਸਾਮੇਵ ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਲੋਕ انہੀ ਵਿਰਖਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, انہੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਆਈ।

ਰਾਗਲੋਭਾਤ੍ਮਕੋ ਭਾਵਸ੍ ਤਦਾ ਹ੍ਯਾਕਸ੍ਮਿਕੋ ऽਭਵਤ੍ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਤੇਨ ਤਤ੍ਕਾਲਭਾਵਿਨਾ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ انہੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਈ,