ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯੇਣਾਵਤਿष੍ਠੇਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਵੁਭੌ ਗੁਣਾਨਾਂ ਚੈਵ ਵੈषਮ੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸृष੍ਟਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪੁਰਖ ਦੋਵੇਂ ਟਿਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਅਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮ੍ਯੇ ਲਯੋ ਗੁਣਾਨਾਂ ਤੁ ਤਯੋਰ੍ਹੇਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਲੀਲਯਾ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸਰ੍ਗਾਸ੍ਤ੍ਵੀਦृਗ੍ਵਿਧਾਃ ਕृਤਾਃ
ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮ ਹੋਣ ਤੇ ਲਯਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੰਝ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਾਦ੍ ਅਨ੍ਵਧਿष੍ਠਿਤਾਤ੍ ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ ਚ ਕਲ੍ਪਾਖ੍ਯਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਲਪ, ਅਣਗਿਣਤ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਹਨ।
ਹਰਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਕ ਏਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਦਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਲੀਲਯਾ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨਿ ਤੁ
ਹਰਿ ਵੀ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਪਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਇਕ ਹੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਚਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੁਣਾਤ੍ਮਿਕਾ ਚ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵੈ ਤ੍ਰਿਧਾ ਅਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ ਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਅਪਰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਾਥ ਪਰਃ ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਸਂਮਿਤਃ ਦਿਵਾ ਸृष੍ਟਂ ਤੁ ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਸ਼ਿ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਚਾਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਦੂਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਦਿਨ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰ੍ਮਹਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਤੋ ਨ ਚ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚੈਕਾਰ੍ਣਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ
ਭੂ, ਭਵ, ਸਵਰ ਲੋਕ ਤੇ ਉਪਰਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਥੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁष੍ਵਾਪਾਮ੍ਭਸਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਵੈ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਗ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲਣ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਦਾ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ ਉਦਕੈਰਾਪ੍ਲੁਤਾਂ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਤਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਨਾਤਨਃ
ਤਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ—
ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਨਦੀਨਦਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਾਕਰੋਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਦੀਆਂ, ਨਦ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਏ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਧਰਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨਿਮ੍ਨੋਨ੍ਨਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ ਧਰਾਯਾਂ ਸੋ ऽਚਿਨੋਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਗਿਰੀਨ੍ ਦਗ੍ਧਾਨ੍ ਪੁਰਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਤੋਂ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਭੂਰਾਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ ਚਤੁਰੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚ ਭਗਵਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਦਾ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਪੁਨਰ੍ਮਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬਣਾਏ; ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੁੜ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਯਦਾ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮੋਹਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਵਾ ਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਆਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਤਮੋ ਮੋਹੋ ਮਹਾਮੋਹਸ੍ ਤਾਮਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਾਨ੍ਧਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਃ
ਅੰਧਕਾਰ, ਭਟਕਾਵਾ, ਵੱਡਾ ਭਟਕਾਵਾ, ਤਾਮਿਸ੍ਰਾ ਤੇ ਅੰਧਾ — ਇਹ ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਸਵੈ-ਭੂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਯਾ ਮੁਨੇਰ੍ਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸਰ੍ਗੋ ਮੁਖ੍ਯ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ਅਸਾਧਕ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਗੋ ਮੁਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਜੋ ਰਚਨਾ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਮਨ੍ਯਤ ਸੋ ऽਨ੍ਯਂ ਵੈ ਨਗਾ ਮੁਖ੍ਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕਣ੍ਠੋ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਵੈ ਹ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਮੁੱਖ ਰੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਗਲੇ ਨੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਜਜ੍ਞੇ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੋਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਰੋਤਃ ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ ਸ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਿਰਛੀ ਵਹਾਉ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਜੰਮੀ; ਫਿਰ ਉੱਤੇ ਵਹਾਉ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਸ੍ਰੋਤੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਭੂਤਾਦਿਕਃ ਪੁਨਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਹਤਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਭੌਤਿਕਸ੍ ਤਥਾ
ਹੇਠਾਂ ਵਹਾਉ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਰਚਨਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੁੜ; ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਭੌਤਿਕ।
ਸਰ੍ਗਸ੍ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚੈਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ ਤੁਰੀਯੋ ਮੁਖ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਤੁ षष੍ਠੋ ਦੈਵਿਕ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਜੀ ਰਚਨਾ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੌਥੀ ਮੁੱਖ; ਪੰਜਵੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ, ਛੇਵੀਂ ਦੈਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੋ ਮਾਨੁषੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅष੍ਟਮੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਨਵਮਸ਼੍ਚੈਵ ਕੌਮਾਰਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਵੈਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ
ਸੱਤਵੀਂ ਮਾਨਵ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਅੱਠਵੀਂ ਦਇਆਵਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨੌਵੀਂ ਨੌਜਵਾਨੀ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਸृਜਦ੍ਦੇਵਃ ਸਨਨ੍ਦਂ ਸਨਕਂ ਤਥਾ ਸਨਾਤਨਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯੇਣ ਗਤਾਃ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਨੰਦ, ਸਨਕ ਤੇ ਸਨਾਤਨ, ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਣਾਏ, ਜੋ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਮਰੀਚਿਭृਗ੍ਵਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਪੁਲਹਂ ਕ੍ਰਤੁਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਸੋ ऽਸृਜਦ੍ਯੋਗਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਮਰੀਚੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ, ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਨਵੈਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨ ਏਵੈਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਦृਸ਼ਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਨੌਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਦੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ ਚ ਹ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਸਂਨਿਧਿਃ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਸੰਕਲਪ, ਧਰਮ, ਅਧਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਹਾਜਰੀ — ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
ऋਭੁਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਸਸਰ੍ਜਾਦੌ ਸਨਾਤਨਃ ਤਾਵੂਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸੌ ਦਿਵ੍ਯੌ ਚਾਗ੍ਰਜੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੌ
ਸਨਾਤਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਭੁ ਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਬਣਾਏ; ਦੋਵੇਂ ਦੈਵੀ, ਉੱਤੇ ਵਹਾਉ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੰਮੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਦੀ ਵਿਚੋਂ ਅਗੇ।
ਕੁਮਾਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ ਤੁਲ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੌ ਸਰ੍ਵਭਾਵਿਨੌ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਭਾਰ੍ਯਾਕੁਲਂ ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਮਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਮੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮੇ, ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸਮਾਸਤੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸਮ੍ਭੂਤਿਮੇਵ ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾਂ ਤੁ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਵਿਰਾਜਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ: ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਰਾਣੀ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਾਤ੍ਤੁ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਤ੍ਵਯੋਨਿਜਾ ਲੇਭੇ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤਥਾ ਕਨ੍ਯਾਦ੍ਵਯਂ ਚ ਸਾ
ਸਵੈ-ਭੂ ਤੋਂ, ਰਾਣੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਜਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦੋ ਹ੍ਯਵਰੋ ਧੀਮਾਞ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਃ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਰਿष੍ਠਾ ਤ੍ਵਾਕੂਤਿਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ਼੍ਚਾਨੁਜਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਛੋਟਾ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਆਕੂਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਪਯੇਮੇ ਤਦਾਕੂਤਿਂ ਰੁਚਿਰ੍ਨਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਭਗਵਾਨ੍ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਲੋਕਧਾਤ੍ਰੀਂ ਚ ਯੋਗਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਚਿ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਕੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਕ੍ਸ਼, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਯੋਗੀ ਸੀ, ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।