ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਚ੍ਛਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਦਿਵ੍ਯੋ ਹ੍ਯੇष ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਵ ਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮਾਨੁषਾਣਿ ਤੁ
ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਦਿਵਿਆ ਨਿਯਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਲ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
षष੍ਟਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਤੁ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਂਖ੍ਯਾਵਿਦੋ ਜਨਾਃ
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯੇਨੈਵ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਾਪ੍ਰਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤਯੁਗਂ ਨਾਮ ਤਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਦਿਵਿਆ ਮਾਪ ਨਾਲ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਸ਼੍ਚ ਕਲਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯੁਗਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ਅਥ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾ ਦृष੍ਟਾ ਮਾਨੁषੇਣ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਫਿਰ ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ, ਇਹ ਯੁਗ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਮੀਓ। ਤੇ ਸਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤਸ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਸਂਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਚ ਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਦਾਂ ਲੱਖ ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਕृਤਂ ਯੁਗਮ੍ ਤਥਾ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ੀਤਿਸ਼੍ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸ੍ਯ ਚ ਸਪ੍ਤੈਵ ਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮਾਨੁषਾਣਿ ਤੁ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੱਤ ਲੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਾਲਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
षष੍ਟਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਾਲਃ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਯ ਤੁ ਏਵਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਃ ਕਾਲ ऋਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯੇਵ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ ਨਿਰਂਸ਼ਾਨਿ ਤੁ ਤਾਨਿ ਵੈ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਨਿਯੁਤਾਨੀਹ ਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਛੱਡ ਕੇ ਛੱਤੀ ਲੱਖ ਸਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਗਿਣਤੀ ਤੈਤਾਲੀ ਲੱਖ ਸਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਃ ਏਵਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਨਾਂ ਸਾਧਿਕਾ ਹ੍ਯੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿਆਦ ਇਕਹੱਤਰ ਲੱਖ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਤ੍ਰੇਤਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਮਨੋਰਨ੍ਤਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾ ਚ ਵਰ੍षਾਗ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਵੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮਾਨੁषੇਣ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਤੁ
ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਾਹਠ ਲੱਖ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਾਲੋ ऽਯਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯੈषਾ ਲੈਙ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਪੰਡਿਤੋ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਵਰ੍षਸਂਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚੈਕੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਕਲਪ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ।
ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਸृਜਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਿ ਜਨ੍ਤਵਃ ਤਤ੍ਰ ਵੈਮਾਨਿਕਾਨਾਂ ਤੁ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਕੋਟਯਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਰਾਤ ਦੌਰਾਨ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਠਾਈ ਕਰੋੜ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ ਸਂਖ੍ਯਾ ਸਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਯਥਾਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ ਕੋਟ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਨਵਤਿਸ੍ ਤਥਾ
ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਰੋੜ, ਅਤੇ ਬਾਨਵੇ ਕਰੋੜ ਵੀ।
ਕਲ੍ਪੇ ऽਤੀਤੇ ਤੁ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਤੁ ਸਪ੍ਤਤਿਃ ਪੁਨਸ੍ਤਥਾष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਸਮਾਸਤਃ
ਪੰਡਿਤੋ, ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿਚ ਸਤੱਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹਰ ਥਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ।
ਕਲ੍ਪਾਵਸਾਨਿਕਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਮਹਰ੍ਲੋਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਜਨਲੋਕਂ ਜਨਾਸ੍ਤਤਃ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਵ ਮਹਰਲੋਕ ਤੋਂ ਜਨਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋਟੀਨਾਂ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਅष੍ਟੌ ਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਤੁ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਕੋਟ੍ਯੋ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ ਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ, ਅੱਠ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸੈਂਕੜੇ, ਬਾਹਠ ਕਰੋੜ, ਅਤੇ ਸਤੱਰ ਲੱਖ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਰ੍ਧਸਂਖ੍ਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵੈ ਕਲ੍ਪਮੇਵਂ ਤੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਵਰ੍षਮੇਕਮਜਸ੍ਯ ਤੁ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੱਧ ਦੀ ਦੇਵਤਾਈ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪ ਇੱਕ ਅਜਨਮਾ ਦਾ ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਾਣਾਮष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯੁਗਮ੍ ਸਵਨਂ ਯੁਗਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਤੁ
ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਯੁਗ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਯੁਗ ਹੈ; ਸਵਨ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਹਨ।
ਸਵਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਾਲਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਹਜ਼ਾਰ ਜਗਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਭਵੋਦ੍ਭਵਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵ੍ਯੋ ਰਮ੍ਭਃ ਕ੍ਰਤੁਃ ਪੁਨਃ ऋਤੁਰ੍ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਏਵ ਚ
ਜਨਮ, ਉਤਪੱਤੀ, ਤੇ ਤਪस्या; ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਣਾ, ਫਿਰ ਯਜ, ਰੁੱਤ, ਅੱਗ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ — ਇਹ ਸਭ ਹਨ।
ਉਸ਼ਿਕਃ ਕੁਸ਼ਿਕਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਨ੍ਧਾਰੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ऋषਭਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ षਡ੍ਜੋ ਮਜ੍ਜਾਲੀਯਸ਼੍ ਚ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਉਸ਼ਿਕ, ਕੁਸ਼ਿਕ, ਗਾਂਧਾਰਾ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਭ, ਸੜਜ, ਮੱਜਾਲੀਆ ਤੇ ਮੱਧਮ — ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈਰਾਜੋ ਵੈ ਨਿषਾਦਸ਼੍ ਚ ਮੁਖ੍ਯੋ ਵੈ ਮੇਘਵਾਹਨਃ ਪਞ੍ਚਮਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚੈਵ ਆਕੂਤਿਰ੍ ਜ੍ਞਾਨ ਏਵ ਚ
ਵੈਰਾਜਾ, ਨਿਸ਼ਾਦ, ਮੁੱਖ ਮੇਘਵਾਹਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕ, ਆਕੂਤੀ ਤੇ ਗਿਆਨ — ਇਹ ਸਭ ਹਨ।
ਮਨਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ੋ ਬृਂਹਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਵੈ ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਹਿਤਃ ਰਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਪੀਤਵਾਸਾਸ਼੍ ਚ ਅਸਿਤਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪਕਃ
ਮਨ, ਸੁਦਰਸ਼, ਬ੍ਰਿੰਹ, ਸਫੈਦ-ਲੋਹਿਤ, ਰਕਤ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਤ ਤੇ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕਲ੍ਪਾਸ੍ਤੁ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ਕੋਟਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੈ।
ਗਤਾਨਿ ਤਾਵਚ੍ਛੇषਾਣਿ ਅਹਰ੍ਨਿਸ਼੍ਯਾਨਿ ਵੈ ਪੁਨਃ ਪਰਾਨ੍ਤੇ ਵੈ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਵਿਕਾਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ
ਇੰਨੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਪਰਮ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਕਾਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾਵਸ਼ੇਨੈਵ ਤੁ ਸਂਹृਤਿਃ ਸਂਹृਤੇ ਤੁ ਵਿਕਾਰੇ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨੇ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਨਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਬਦਲਾਅ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।