ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਤ੍ਤੋਯੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਦਿਕਾਨਿ ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ੇਨਾਥ ਤਥਾ ਵੈ ਰਾਜਤੇਨ ਵਾ

ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਦਯੋਜਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਰੱਖਣੇ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ।

ਤਾਮ੍ਰੇਣ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇਣ ਪਾਲਾਸ਼ੇਨ ਦਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਂਖੇਨ ਮृਨ੍ਮਯੇਨਾਥ ਸ਼ੋਧਿਤੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਵਾ

ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸ਼ੰਖ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਧ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਪਾਤਰ ਨਾਲ।

ਸਕੂਰ੍ਚੇਨ ਸਪੁष੍ਪੇਣ ਸ੍ਨਾਪਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ

ਕੁਸ਼ਾ ਤੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵਕਤਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਣੋ।

ਯੈਰ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਕृਦਪ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵਃ ਪਵਮਾਨੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਃ ਤਥਾ ਵਾਮੀਯਕੇਨ ਚ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਵਾਮੀਯਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੀ।

ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਨੀਲਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਚ ਰਜਨੀਸੂਕ੍ਤਕੇਨੈਵ ਚਮਕੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਚ

ਰੁਦਰ, ਨੀਲਰੁਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਸ੍ਰੀਸੂਕਤ, ਰਜਨੀਸੂਕਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਮਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ।

ਹੋਤਾਰੇਣਾਥ ਸ਼ਿਰਸਾ ਅਥਰ੍ਵੇਣ ਸ਼ੁਭੇਨ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਥ ਪੁਨਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਰੁਣ੍ਡੇਨਾਰੁਣੇਨ ਚ

ਹੋਤਾਰ, ਸ਼ਿਰਸਾ, ਸ਼ੁਭ ਅਥਰਵ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਭਾਰੁੰਡ ਤੇ ਅਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ।

ਵਾਰੁਣੇਨ ਚ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਨ ਤਥਾ ਵੇਦਵ੍ਰਤੇਨ ਚ ਤਥਾਨ੍ਤਰੇਣ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪੁਰੁषੇਣ ਚ

ਵਾਰੁਣ, ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ, ਵੇਦਵ੍ਰਤ, ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਸੂਕਤ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਨਾਲ।

ਤ੍ਵਰਿਤੇਨੈਵ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕਪਿਨਾ ਚ ਕਪਰ੍ਦਿਨਾ ਆਵੋਸਜੇਤਿ ਸਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਬृਹਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਿष੍ਣੁਨਾ

ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਤੇ ਕਪੀ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਬ੍ਰਿਹਤਚੰਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਮ ਗੀਤ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, 'ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।

ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਸ਼ਤऋਗ੍ਭਿਃ ਸ਼ਿਵੈਸ੍ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮੈਸ਼੍ ਚ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਕੇਵਲਪ੍ਰਣਵੇਨ ਚ

ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼, ਸਕੰਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਓਂਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵੋਪਵੀਤਂ ਚ ਤਥਾ ਹ੍ਯਾਚਮਨੀਯਕਮ੍

ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪੜਾ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜਨੇਊ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਨ੍ਧਂ ਪੁष੍ਪਂ ਤਥਾ ਧੂਪਂ ਦੀਪਮਨ੍ਨਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ਤੋਯਂ ਸੁਗਨ੍ਧਿਤਂ ਚੈਵ ਪੁਨਰਾਚਮਨੀਯਕਮ੍

ਫਿਰ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਭੋਜਨ, ਫਿਰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁਕੁਟਂ ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਛਨ੍ਨਂ ਤਥਾ ਵੈ ਭੂषਣਾਨਿ ਚ ਦਾਪਯੇਤ੍ਪ੍ਰਣਵੇਨੈਵ ਮੁਖਵਾਸਾਦਿਕਾਨਿ ਚ

ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਢੱਕਿਆ ਮਕੁਟ, ਗਹਿਣੇ, ਤੇ ਓਂਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁਖ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤਤਃ ਸ੍ਫਟਿਕਸਂਕਾਸ਼ਂ ਦੇਵਂ ਨਿष੍ਕਲਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਯਂ ਪਰਮ੍

ਫਿਰ, ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅੰਗ-ਰਹਿਤ, ਅਟੱਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ ऋषਿਦੇਵੈਰ੍ ਅਗੋਚਰਮ੍ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ ਹਿ ਵੇਦਾਨ੍ਤੈਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਗੋਚਰਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ।

ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਭੇषਜਂ ਭਵਰੋਗਿਣਾਮ੍ ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਉਹ ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਕ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜੋ 'ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

ਪ੍ਰਣਵੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੂਜਯੇਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਜਪੇਚ੍ਚ ਵਿਧਿਨਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍

ਓਂਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੂੜ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਜਪਣਾ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤੁ ਵਿਕੀਰ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ਮ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪਯੇਚ੍ਛਿਵਮ੍

ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕਥਿਤਂ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਆਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਮਿਹਾਦ੍ਯ ਤੇ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਪੂਜਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।

ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਸੌਰਮਮृਤਂ ਬਿਮ੍ਬਂ ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਤੋਪਰਿ ਗੁਣਤ੍ਰਯਂ ਚ ਹृਦਯੇ ਤਥਾ ਚਾਤ੍ਮਤ੍ਰਯਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਵਾਲਾ ਚਕ੍ਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਣ, ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਆਤਮਾ ਵੀ।

ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਮਹਾਦੇਵਂ ਨਿष੍ਕਲਂ ਸਕਲਾਕृਤਿਮ੍ ਕਾਨ੍ਤਾਰ੍ਧਰੂਢਦੇਹਂ ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧ੍ਯਾਨਵਿਦ੍ਯਯਾ

ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਭ ਅਕਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਅੱਧਾ ਹੈ।

ਤਤੋ ਬਹੁਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਚੇਦ੍ਯਤਃ ਚਿਨ੍ਤਕਸ੍ਯ ਤਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਯਥਾ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ

ਫਿਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਉੱਥੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਯੇਯਂ ਤਥਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਯਜਮਾਨਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤਨ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਜਾਤੁ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਹ

ਇਸ ਲਈ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ਪੁਰੇ ਸ਼ੇਤੇ ਪੁਰਂ ਦੇਹਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ ਯਾਜ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜਤੇ ਯਜਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਰਥਾਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧ੍ਯੇਯੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ ਫਲਮ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषੇਸ਼ਾਨਂ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ

ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਕੋ ਧ੍ਯੇਯੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਵੈ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਃ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਕਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਹਦਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤ ਚ

ਇੱਥੇ ਛਬੀਹਵਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਚੀਹਵਾਂ ਹੈ; ਅਵਿਆਕਤ ਚਬੀਹਵਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਮਹੱਤ ਆਦਿ ਸੱਤ ਵੀ ਹਨ।

ਮਹਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਤ੍ਵਹਙ੍ਕਾਰਂ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਕਂ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਞ੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ

ਮਹਾਨ ਤੱਤ, ਫਿਰ ਅਹੰਕਾਰ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ, ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝੋ।

ਮਨਸ਼੍ ਚ ਪਞ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ਿਵਃ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਕਸ੍ਤਤਃ ਸ ਏਵ ਭਰ੍ਤਾ ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਵਿਧੇਰਪਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਮਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਭੌਤਿਕ ਤੱਤ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਛਬੀਸਵਾਂ ਸ਼ਿਵ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ।

ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ऽਸੌ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਿਕਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ

ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਨਾ ਯਥਾ ਹਿ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਤਨਯਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਨ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਸੋਮਂ ਵਿਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।