ਯੋਗਮਾਰ੍ਗਾ ਅਨੇਕਾਸ਼੍ ਚ ਜ੍ਞਾਨਮਾਰ੍ਗਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੇਕਸ਼ਃ ਨ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਮੁਪਾਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋਗ ਦੇ ਰਾਹ ਕਈ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵੀ ਕਈ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯਦਾਚਰੇਤ੍ਤਪਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਤਦਾ ਸ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪਕ੍ਵਂ ਫਲਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਦ ਉਹ ਮੁਕਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਫਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਹਂ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ ਚਰੇਤ੍ਪਾਸ਼ੁਪਤਵ੍ਰਤਮ੍ ਨ ਸਾਂਖ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੇ ਵਾ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਗਤਿਂ ਕਦਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵ੍ਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਜਾਂ ਪੰਜਰਾਤਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹੀ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵੈ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਵਤਾਰੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਮਨ੍ਵਾਦਿਕृष੍ਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਦ੍ ਯੁਗਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਮਨੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੱਕ, ਅਠਾਈਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਮੂਹਾਨਾਂ ਵਿਭਾਗੋ ਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਦਾ ਕਲ੍ਪੇ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਯਦਾ
ਉਥੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈਵਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਰੁਦ੍ਰਾਵਤਾਰਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।
ਤੁष੍ਟਾਵ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ ਇष੍ਟਾਭਿਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਮਯਾ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਮਯਾ ਗਣਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਗਣ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।'
ਨ ਹਿ ਵਿष੍ਣੁਸਮਾ ਕਾਚਿਦ੍ ਗਤਿਰਨ੍ਯਾ ਵਿਧੀਯਤੇ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਤਤਂ ਵੇਦਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ ਦੇਵਦੇਵੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਵ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਃ ਤਵ ਪ੍ਰਣਾਮਪਰਮਃ ਕਥਂ ਦੇਵੋ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇਰੇ ਨਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ—ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਿਆ?
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ਨਿਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਗੌਰਵਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਵਾਲ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਪੂਜਾਪ੍ਰਕਰਣਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਮਾਲੋਕ੍ਯਾਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਭਵਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਪੂਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਆਪ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ।'
ਮੁਨਯਸ਼੍ ਚ ਸਦਾ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਪਦਂ ਵਿਭੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਅਤੇ ਮੁਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਂ ਵਿਨਾ ਨਿष੍ਠਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਆਤ੍ਮਨੋ ਯਜਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ, ਭਗਵਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਨੁਗृਹ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪੁਨਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਿਖਾਈ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਸ਼ੇषਂ ਭਗਵਾਂਲ੍ ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਹੋਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਾਕੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕਥਂ ਪੂਜ੍ਯੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਲਿਙ੍ਗਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਪृष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਕੈਲਾਸੇ ਤਾਂ ਨਗਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ਅਙ੍ਕਸ੍ਥਾਮਾਹ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ।
ਤਦਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਨ੍ਦੀ ਸ਼ਾਲਙ੍ਕਾਯਨਕਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਖਿਲਂ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਯ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਲੰਕਾਯਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦੀ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬਤਾਇਆ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਾਯ ਸ਼ੁਭਂ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਂ ਪਰਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਞ੍ਛ੍ਰੁਤਿਸਂਮਿਤਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾਤੀਜਸਵੀ ਵਿਆਸ ਨੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਿੱਖੀ।
ਸ੍ਨਾਨਯੋਗੋਪਚਾਰਂ ਚ ਯਥਾ ਸ਼ੈਲਾਦਿਨੋ ਮੁਖਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਯਂ ਚਾਰ੍ਚਨਾਵਿਧਿਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ੈਲਾਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਥ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ ਛਿਵੇਨ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਕृਤ੍ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੂਰ੍ਚਂ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੂਰਚਾ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਹਿਤਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦ੍ਯਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸੁਤੋਤ੍ਤਮ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਚੌਹਾਂ-ਮੁਖਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ।
ਵਾਰੁਣਂ ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨੇਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰੁਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਵਧੀਆ ਅਗਨੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਫਿਰ ਮੰਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਭਾਵਦੁष੍ਟੋ ऽਮ੍ਭਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਨਾ ਚ ਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਰੇਚ੍ਛੌਚਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਮਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਭਸਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ੁਧੀ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਰਿਤ੍ਸਰਸ੍ਤਡਾਗੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵ੍ ਆ ਪ੍ਰਲਯਂ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਪਿ ਭਾਵਦੁष੍ਟਸ਼੍ਚੇਨ੍ ਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਤਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਤੱਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਪਰ ਮਨ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨृਣਾਂ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮਲਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਮਭਵਦ੍ਯਦਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਤਮਸਾ ਜ੍ਞਾਨਭਾਨੋਰ੍ਭਾਸਾ ਤਦਾ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਕਮਲ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮृਚ੍ਛਕृਤ੍ਤਿਲਪੁष੍ਪਂ ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਭਸਿਤਂ ਤਥਾ ਆਦਾਯ ਤੀਰੇ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਤੀਰ੍ਥੇ ਕੁਸ਼ਾਨਿ ਚ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਮਿੱਟੀ, ਗੋ-ਮੈ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਤਟ ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਵੀ ਰੱਖੋ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਚਮ੍ਯ ਪਾਦੌ ਚ ਮਲਂ ਦੇਹਾਦ੍ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਤੀਰਦੇਸ਼ਸ੍ਥੈਸ੍ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਤਟ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਹਟਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ।
ਉਦ੍ਧृਤਾਸੀਤਿਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੁਨਰ੍ਦੇਹਂ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ਮृਦਾਦਾਯ ਤਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨੁਲ੍ਬਣਮ੍
'ਉੱਧ੍ਰਿਤਾਸੀਤੀ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ, ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਗੰਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।