ਯੋਗਾਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਧ੍ਯਾਯਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਸਿਦ੍ਧਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਨ੍ ਸਂਤ੍ਯਜਨ੍ਤੇ ਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍ ਯੇ ਚਾਪ੍ਯਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਸ੍ਤੇ ਦਿਵ੍ਯਭੋਗਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਯੋਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪੂਰਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਆਨੰਦ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯੇਯਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਯਥਾ ਵਿਦ੍ਮਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਪਾਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿੰਨਾ ਤਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸীম ਮਹਾਨ।
ਸ਼ਿਵੋ ਨੋ ਭਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯੋ ऽਸਿ ਸੋ ऽਸਿ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਯ ਇਦਂ ਕੀਰ੍ਤਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤਵਮ੍
ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖੀ ਕਰ; ਤੂੰ ਜੋ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਨਾਰਾਇਣ ਸਤਵਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਯੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਾਂ ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਚਾਰੋ ऽਪਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛਿਵਸਨ੍ਨਿਧੌ ਜਪੇਦ੍ਵਾਪਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਾ ਦੈਵਿਕੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞੇ ਵਾਵਭृਥਾਨ੍ਤਿਕੇ ਕੀਰ੍ਤਯੇਦ੍ਵਾ ਸਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਚਾਹੇ ਸ਼੍ਰਾਧ, ਦਿਵਿਆ ਕਰਮ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਅਭ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜੋ ਇਹ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਵਨਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਧੁਪਿਙ੍ਗਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੋ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਅਭਵਤ੍ਸਤ੍ਯਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਮਧੂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਪਿੰਗਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੱਚੀ ਸਤਿ-ਕਿਰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਮਾਪਤਿਰ੍ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ਪਿਨਾਕੀ ਖਣ੍ਡਪਰਸ਼ੁਃ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਉਮਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਨਾਕੀ, ਟੁੱਟੀ ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਲਾ, ਵਿਰੂਪ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਗਮृਤਂ ਤਯੋਃ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਦੇਵਃ ਕ੍ਰੀਡਾਪੂਰ੍ਵਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਖੇਡ-ਮਜਾਕ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕੌ ਭਵਨ੍ਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਪਰਸ੍ਪਰਹਿਤੈषਿਣੌ ਸਮੇਤਾਵਂਬੁਜਾਭਕ੍ਸ਼ਾਵ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਘੋਰੇ ਮਹਾਪ੍ਲਵੇ
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਮਿਲੇ ਹੋ, ਕਮਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਵੱਡੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ?
ਤਾਵੂਚਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਸਂਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਿਂ ਤੁ ਯਤ੍ਤੇ ऽਦ੍ਯ ਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਭਗਵਾਨ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਹੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ?'
ਵਿਭੋ ਰੁਦ੍ਰ ਮਹਾਮਾਯ ਇਚ੍ਛਯਾ ਵਾਂ ਕृਤੌ ਤ੍ਵਯਾ ਤਯੋਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯਾਭਿਮਾਨ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਮਹਾਂ ਰੂਦ੍ਰ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ; ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਉਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਮਧੁਰਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ ਭੋ ਭੋ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਕृष੍ਣ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰੀਤੋ ऽਹਮਨਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਕ੍ਸ਼ਰਯੁਕ੍ਤਯਾ ਭਵਨ੍ਤੌ ਹृਦਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਮ ਹृਦ੍ਯਤਰਾਵੁਭੌ
ਮੈਂ ਇਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹੋ।
ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਕਿਂ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਰਾਣਾਂ ਵਰਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਅਥੋਵਾਚ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦਿਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵਰ? ਫਿਰ ਮਹਾਂਭਾਗ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਭਵਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਕृਤਂ ਦੇਵ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮੇ ਯਦਿ ਤ੍ਵਯਿ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਂਭਾਵਯਤ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਪ੍ਰਦਦੌ ਚ ਮਹਾਦੇਵੋ ਭਕ੍ਤਿਂ ਨਿਜਪਦਾਂਬੁਜੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮਧਿਦੈਵਤਮ੍ ਤਦੇਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਂਬੁਜੇਕ੍ਸ਼ਣ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਅਨੁਗृਹ੍ਯਾਸ੍ਪृਸ਼ਦ੍ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਸ਼ੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਹ ਹृष੍ਟਤਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਮਤ੍ਸਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਵਤ੍ਸ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਮੇ ਭਵਾਨ੍
ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਥੀਂ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ।'
ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਭਵਤੁ ਸੁਵ੍ਰਤ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਤੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਸਮਝ ਆਵੇ, ਹੇ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਤਵਾਨ੍ ਗਣਪੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਃ ਅਵਾਪ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਤ੍ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਗਣਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਦੇਵਤਾ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਸਮਝ ਪਾ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਿਤਾਮਹਾ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਮਨਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਪ ਉਗ੍ਰਂ ਪਿਤਾਮਹਃ ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਤਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸਮਵਰ੍ਤਤ
ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਦੀਰ੍ਘੇਣ ਕਾਲੇਨ ਦੁਃਖਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਹ੍ਯਜਾਯਤ ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਨਸ਼੍ਰੁਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਸ਼੍ਰੁਬਿਨ੍ਦੁਭ੍ਯੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਤ੍ਮਕਾਃ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕੈਰਪ੍ਯਲਂਕृਤਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਸੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਹਵਾ, ਪਿੱਤ ਤੇ ਕਫ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੇਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਮਹਾਵਿषਾਃ ਸਰ੍ਪਾਂਸ੍ਤਾਨਗ੍ਰਜਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਯਤ੍
ਉਹ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉੱਭਰ ਆਏ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ।
ਅਹੋ ਧਿਕ੍ ਤਪਸੋ ਮਹ੍ਯਂ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਕਂ ਯਦਿ ਲੋਕਵੈਨਾਸ਼ਿਕੀ ਜਜ੍ਞੇ ਆਦਾਵੇਵ ਪ੍ਰਜਾ ਮਮ
ਹਾਏ! ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਤੀਵ੍ਰਾਭਵਨ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਕ੍ਰੋਧਾਮਰ੍षਸਮੁਦ੍ਭਵਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਭਿਪਰਿਤਾਪੇਨ ਜਹੌ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਗਈ; ਉਸ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਮਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦੇਹਾਤ੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਅਥੈਕਾਦਸ਼ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਰੁਦਨ੍ਤੋ ऽਭ੍ਯਕ੍ਰਮਂਸ੍ ਤਥਾ
ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦੇਹ ਤੋਂ, ਦਇਆ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਭਰ ਆਏ।
ਰੋਦਨਾਤ੍ਖਲੁ ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤੇषੁ ਵੈ ਸਮਜਾਯਤ ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਖਲੁ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤੇ ਤਦਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਰੁਦਰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੁਰਤ ਹਨ।