ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਰਾਤ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਅਨੰਤ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਵੀ ਚਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਗਈ ਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਚਾਨਕ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਾੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੂੰਦਾਂ ਉੱਠਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਉਥੇ ਹਵਾ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਤੇ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਵੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਗਰਮ ਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਕਮਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਜੋ ਤੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਦੱਸ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸਕ, ਅਤੁੱਲ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕੀ ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?" ਜਦ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਲਝਣ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਫਿਰ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਿਉਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ।" ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪੂਰੇ ਵੇਖੇ।" ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ। ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਰਤਾ-ਮਾਤਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਦੱਸ, ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਫਿਰ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਅਦੂਸ਼ਿਤ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਤੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਮਜ਼ਾਕ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰ ਲਏ। "ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਸਮਝੀਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਜਨਯ ਹੈਂ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਾਫ ਕਰ।" ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਪੂਜਨਯ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆ; ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸਕ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਮਿਲੇਗਾ।" "ਮੰਗਲ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆ; ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹੈਂ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਅਤੇ ਓਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ।" ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਿੱਟੇ ਪੱਗ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ 'ਪਦਮਯੋਨੀ' (ਕਮਲ-ਜਨਮ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।" ਫਿਰ, ਵਰ ਦੇਣ ਉਪਰੰਤ, ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ— "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਰਹਿਤ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰੂਪ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਚੰਭਿਤ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਪਾਰ, ਵੱਡਾ ਮੁਖ, ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ—" ਦੱਸ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ, ਚੌਧਿਰੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਅਕਤ, ਵਿਛਿੱਤਰ, ਮੂੰਜ ਦੀ ਕਮਰਬੰਨ ਪਾਈ ਹੋਈ— ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਜਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਵੱਡੀ ਉੱਚੀ ਲਿੰਗ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਮਹਾਤੀਜੀ ਹੈ? ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਉਥੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਿਸਦੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਠ ਕੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—" "ਕੱਚੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਘੰਮ ਦੀ ਸੁਘੰਧ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹਵਾ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।" ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕਮਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉਗਿਆ, ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਭਵ, ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਵ ਅਤੇ ਮੈਂ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੈਲ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ; ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰੇਕ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰਚਯਿਤਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ?" ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਐਸਾ ਨਾ ਬੋਲ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰ; ਯੋਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੁਆਮੀ, ਧਰਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖ; ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਇਕੋ ਚਾਨਣ ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਤ, ਗਰਭ, ਅਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਇਹ ਨਾਂ ਸਦਾ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹਨ; ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਦੁਖੀ ਯਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੂੰ ਬੀਜ-ਧਾਰੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਗਰਭ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਚੰਭੇ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।