ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਨੰਤ ਦੇ ਉਪਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਪੁਜਨੀਕ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਦਿ, ਆਸਨ, ਮੱਧ, ਸਮਾਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੋ। ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ, ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਅਨੰਤ ਹੈ—ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅੰਦਰ ਆਓ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਦਵਿੱਤੀਅ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।” ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਅਟੱਲ ਨਿਰਣੈ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹੀ ਲੋਕ ਦੇਖੇ ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਰੀ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ, ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੋਚਿਆ, “ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।” ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਸੁਕਸ਼ਮ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਢੀ ਦੇ ਤੰਤੂ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਿਰਖਿਆ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਕਮਲ-ਗਰਭ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਹਨ, ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਦਿ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ। ਕਿਤੇ ਤੋਂ, ਅਤਿ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ੂਰੀ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਅਨੰਤ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਰੀ, ਉਥੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਈ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋਈ। ਅਚਾਨਕ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੀਆਂ; ਉਥੇ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਵਹੀ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਠੰਡੀ ਤੇ ਗਰਮ ਬੂੰਦਾਂ ਕਮਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹਿਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਚਨ ਨਿਕਲੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਤੁਲ ਕਾਰਜਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਚਦੇ ਹਨ, “ਕੀ ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਵਸਦਾ ਹੈ?” ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਲਝਣ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹੋ?” “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਨਾ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ।”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਬੋਲੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੁਾਡੇ ਚਾਹਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ।” ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੁਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੀਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਾਭੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਢੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਹੀ ਹੈ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਨੁਸਰਣਯੋਗ ਰਾਹ; ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ, ਜੋ ਅਤੁਲ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ, ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ, ਰੀਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਐਸਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਸ਼, ਖੇਡ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਸਮਝੋ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਜਯੋਗ ਹੋ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪੁਜਨੀਕ, ਝਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰੋ; ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣੋ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਾਸਕ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।” “ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਬੋਲੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਹੋ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ) ਦਾ ਸਾਰ ਹੋ।” ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਫੈਦ ਪੱਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ‘ਪਦਮਯੋਨੀ’ (ਕਮਲ-ਜਨਮ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੋਗੇ। “ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਫਿਰ, ਮਕਟਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਭਾਗਯਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ—“ਐਸਾ ਹੋਵੇ”—ਖੁਸ਼ ਤੇ ਰੀਸ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਚਮਭਾ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਬੋਲੇ, “ਅਤੁਲ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਨਸ਼ਟ—” ਦਸ-ਬਾਂਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅੱਖਾਂ, ਸਰੀਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਿਘੜਿਆ, ਮੁੰਜਾ ਘਾਸ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ— ਭਾਰੀ ਗਰਜ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਉਤਥਿਤ ਲਿੰਗ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਚਮਕ ਦਾ ਢੇਰ, ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲਾ? ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਛਣ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।