ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪৃথਵੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ। ਹੇ ਬੱਚੇ, ਹੇ ਹਰੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਤੂੰ ਹਲਚਲ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਭਵ—ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਖੰਡ, ਸਰਵੋਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮੋਹ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਪਦਮ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ; ਲਿੰਗ ਦੀ ਆਲਤਾਰ ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਆਪ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਹੈ। ਪ੍ਰਲਯ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਰੋਜ਼ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਪਦਮ ਕਲਪ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ: ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਭਵ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਅਟੂਟ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਰੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਸੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ, ਮੋਹਰਤ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੋਹਤਾਜ਼ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਅੱਠ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਨਾਰਾਇਣ, ਆਪਣੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਯੋਗ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਯੋਗ ਦਾ ਮਾਹਰ, ਅਕਲਪਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਫਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਂ ਨਾਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਚੌਕੀ ਵਜੋਂ ਫੈਲਾਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਬਿਸ਼ਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੈਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਥੇ ਆਤਮ-ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਖੇਡ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਵੱਡੀ ਡੰਡ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਖੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਡਿੰਡੀ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰਲੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਚਾਰ ਮੁੱਢਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆ ਗਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਕਮਲ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਸ਼ਚਰਯ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਲ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ?"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਮਿਤ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋ ਚੁਕਾ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਸਵਰਗ, ਅੰਤਰਿਕ, ਧਰਤੀ—ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੁੜ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ?" ਵਿਕੁੰਠ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਸੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ; "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ—ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਆਸ਼ਚਰਯ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਗਿਆਸਾ ਵੱਸ, ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ, ਅਠਾਰਾਂ ਟਾਪੂਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਡੰਡ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਸੱਤ ਸਦੀਵ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਸ਼ਚਰਯ ਕਰਦਾ, "ਅਹਾ! ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ!" ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਅੰਤ ਨਾ ਲੱਭਿਆ। ਫਿਰ, ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਨਾਗ-ਰਾਜ ਹੈ, ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੂਲ, ਆਸਰਾ, ਵਿਚਕਾਰ, ਸਮਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੇਟ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਹੇ ਭਾਗਵਤ, ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ—ਸਦੀਵ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ, ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਅਤੁੱਲ ਲੋਕ ਵੇਖ!" ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਚਨਹਾਰ, ਅਡੋਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਾਲਾ, ਮੁੜ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਵਜੂਦ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਵੇਖਿਆ; ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ।" ਜਦ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਸੁਕਸ਼ਮ ਕਰ ਕੇ, ਨਾਭੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੱਭਿਆ। ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ, ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ, ਚਾਰ ਮੁੱਢਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ, ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਕਮਲ-ਗਰਭ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੁ-ਜਨਮਿਆ, ਭਾਗਵਤ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਰਚਨਹਾਰ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।