ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ, ਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਓਂਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਰਾਇਣ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਅਤੇ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਨਮ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਨ। ਸ਼ਰਵਾ, ਸੱਚੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਚੇਤਨਾ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਯਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸਦਾ ਅਰਧ-ਦੇਹ ਸਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਰਗਟ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਮਾ, ਸੂਰਜ, ਭਵਾ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਮਾ ਪਤੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨੀਲੇ ਵਾਲ, ਧਨਵਾਨ, ਚਿੱਟੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮਹਾਬਲਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬਾਂਹਬੰਦ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਗੋਆਲੇਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ੍ਰੀਕੰਠਨਾਥ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਤੱਤ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਰਾਜ ਹੰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਬਣਾਈ, ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਹੀ ਕਮਰਬੰਦ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਦ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੇ 'ਵੀਰਾਰਾਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਗਾਈ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸਨੂੰ ਜਾਪਣਾ, ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਬੋਲੇ, "ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਸਭ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮੰਗੋ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਸਦਾ ਮਿਲੀ ਰਹੇ।" ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਣੇ ਘੁਟਣਾਂ ਉੱਤੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਲੇ ਵਧੀਆ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰਾ ਨੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਉਤਪੱਤੀ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਲਯ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਹਰੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਚਲਦਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਭਵਾ—ਉਤਪੱਤੀ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਂ, ਅਦਵੈਤ। ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਤੇ ਇਸ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਪਦਮ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਵੇਖੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ। ਲਿੰਗ ਦਾ ਚੌਕ ਔਰਤ ਰੂਪ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਹੈ ਤੇ ਲਿੰਗ ਆਪ ਹੀ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਹੈ। ਲਯ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਲਿੰਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵ-ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਪਦਮ ਕਲਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਭਵਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਇਕ ਵੱਡਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲਏ, ਮੋਘਟ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।