ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰਿ ਨੇ ਅਥਰਵਣ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਸੀ, ਅੱਠ ਕਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਜਾਦੂਈ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ, ਤੇ ਤੈਂਤੀਸ ਸ਼ੁਭ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੈਂਤੀਸ ਸ਼ੁਭ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ, ਅੱਠ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਾਫ ਸੁਫੈਦ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਤਰ ਉੱਤੇ ਪਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਸੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਬਾਲਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਮ ਵੇਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਵਾਧੂ-ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਛਿਆਸਠ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਇਸ਼ਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਟਧਾਰੀ, ਆਦਿ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਘੋਰਤਾ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਪੈਰ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਰਪ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਵਾਂਛਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ, 'ਅ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, 'ਉ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਫਿਰ 'ਮ' ਤੀਜੇ ਅੱਖਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ, ਸਦਿਓਜਾਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਜਨਹਾਰ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਾਮਾ, ਵਾਮਦੇਵ, ਵਰਦਾਨ ਦਾਤਾ, ਅਮਰ, ਅਘੋਰਾ, ਅਤਿ ਉਗ੍ਰ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਦਿਓਜਾਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ਼ਾਨਾ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤਿ ਤੇਜ਼, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਉਰਧਵ ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਵਰਨ ਲਿੰਗ, ਸੁਵਰਨ ਰੂਪ, ਜਲ ਲਿੰਗ, ਜਲ ਰੂਪ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਆਕਾਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਾਯੂ ਨੂੰ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਵਾਯੂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੇਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਤੇਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਲ ਨੂੰ, ਜਲ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਜਲ, ਧਰਤੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਨੰਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਅੰਤਹੀਣ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਨਿਤ, ਪਰਮ, ਜਲ-ਯੋਨੀ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਜਲ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਹਾਰਕ, ਸਦਾ ਸ੍ਰਿਜਨਹਾਰ, ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਚੇਤਨ, ਚੇਤਨਯੋਗ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਨਿਰਦੇਹ, ਦੇਹ ਦੇ ਨਾਸਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅੱਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ 'ਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬਹੁਤ ਸਫੈਦ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਸਫੈਦ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਸਫੈਦ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਹਰਾ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਉਤਮ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਡਮਰੂ ਵਾਲਾ, ਸੌਂ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੱਜਾ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਲਾਭ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਅਬੱਧ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੰਧਨ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਤਮ ਯਜਮਾਨ, ਯੋਗਯ ਭੋਗੀ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ, ਗਿਆਨੀ, ਸ਼ੁਭ-ਮੁਖੀ, ਸੁੰਦਰ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਅਜੈ, ਤੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬਗਲਾ, ਬਗਲਾ-ਰੂਪ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਨਕ, ਨਿਤ ਨਵੀਂ, ਤੇ ਸਨੰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਸਾਰਥੀ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਤਿੰਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਸ਼ੰਖ, ਰਜੋ ਗੁਣ, ਅੰਧਕਾਰ, ਸਰਸਵਤ, ਬੱਦਲ, ਤੇ ਬੱਦਲ-ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੰਗੀ ਸਵਾਰੀ, ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਕ, ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮੁੱਖੀਆ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਤੁਰਧਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਚਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੁਕਤੀ, ਮੁਕਤੀ-ਸਰੂਪ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਆਤਮਾ, ਦਰਸ਼ਕ, ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਾਗਵਤ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਓੰਕਾਰ, ਸਰਬ-ਜਾਣਨਹਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਹਿਰਣਯਗਭ, ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਜਨਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਰਵ, ਸੱਚੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜੀਵ, ਸਰਬ-ਜਾਣਨਹਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ, ਚੇਤਨਾ, ਸੂਚਨਾ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਚੇਤਨਾ, ਚੋਟੀ, ਨੀਲਕੰਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਰਧ-ਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਅਵ੍ਯਕਤ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਮਾ, ਸੂਰਿਆ, ਭਵ, ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਯਸ਼ ਦਾਤਾ, ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ੰਕਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸੁਵਰਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਵਰਨ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ, ਅਦਵਿਤੀਯ, ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਆਧਾਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਨ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ।