ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁਣ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸੱਚ ਸਚ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੁੱਖ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਿਰਭਉ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਅਥਰਵਣ ਅਸਤਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਅਥਰਵਣ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇਹ ਤਿਆਗ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਯੋਗੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਥਰਵਣ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਘਿਉਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਖੜੇ ਸਨ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਪਮਨਯੂ ਵਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਿਰਿਜਾ ਜੀ ਵੀ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤ੍ਰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਓ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਿਦ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉਂ, ਫਲ, ਮਿਠਾਈਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿਤੇ ਹਨ।" ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਤਾ। ਹੋਰ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਮੰਗ ਲੈ, ਝਿਜਕ ਨਾ ਕਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਗਿਰਿਜਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਯੋਗ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਭਗਤੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹੇ।" ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਕਸਮਾਤ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੋਲੋਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਈ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਇਛਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦੇ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਪਮਨਯੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਕਰਮਜ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਉਪਮਨਯੂ, ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗ, ਵਾਯੂ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਸਵਰੂਪ, ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਤਪੋਧੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਰਿਆਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ: ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧੀ ਬਣਾਉਣੀ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲਾਠੀ ਧਾਰਣ ਕਰਨੀ। ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੈਠਕ, ਪੱਖਾ, ਲਾਠੀ, ਦਵਾਤ ਤੇ ਕਲਮ ਬਣਾਉਣ। ਉਸਤਰਾ, ਕੈਂਚੀ ਜਾਂ ਪਾਤਰ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਵਸਤੂਆਂ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਰਵੋਚ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਜ, ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਭ ਧਨ, ਘੋੜੇ, ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ, ਸਦਾ ਲਈ ਚਿਰੰਤਨ ਲਕੜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਸੁਖਮਈ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।