ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਵ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਯਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੂਤਾਂ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਏ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਤੇ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਪੀ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਦੇ ਅੱਠ ਰੂਪ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥਾਂ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨੱਚਿਆ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਯੋਗਾਨੰਦ ਤਾਂਡਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਗਾਣਪਤਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਪਮਨਯੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ, ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ ਤੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਧ ਦੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤਪਸਵੀ!" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰੀਬੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਪਮਨਯੂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ "ਦੇ, ਦੇ" ਆਖ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਤਦ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ glean ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਚੂਰਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।" ਤੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਕਲੀ ਦੁੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਕਲੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ," ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੂੰਝਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਸਵਰਗ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ। ਰਾਜ, ਸਵਰਗ, ਮੋਖਸ਼, ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ—ਇਹ ਪਿਆਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤਕ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਇੱਥੇ ਦੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕਰੀਏ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਤਪਸਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ। ਮਹਾਦੇਵ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਲਦੀ, ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਜਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰ," ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਘੋਰ ਤਪਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਹਰੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਤੇ ਕਾਰਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਉਪਮਨਯੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਰੋਕੋ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਨਾਕੀ, ਸਰਵੋਚ ਮਹਾਦੇਵ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਸਫੈਦ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਸੀ। ਸੋਮਦੇਵ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਸੀ, ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਚੰਨਣ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਉਪਮਨਯੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਆਏ ਹਨ; ਇੰਦਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ, ਆਦਰਨੀਯ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਾਲਕ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, "ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ। ਤੇਰੀ ਇਸ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਧੌਮਯ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ!