ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਆਗੂਈ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਗਿਰਿਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤਾਂ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਹਲਾਹਲ ਵਿਸ਼ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ, ਕਾਲੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਜਨ ਕੀਤਾ—ਜਿਸਦਾ ਗਲਾ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਲਾ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਲੀ ਉਪਜੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਪਿੰਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਸੀ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਹਣੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ, ਹੋਰ ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਲੇਡੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾਰੁਕ ਅਸੁਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਉਤਾਵਲੇਪਨ ਕਾਰਨ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਮਸਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਸੀ, ਕਾਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਖੇਤਰਪਾਲ ਦੇ ਅੱਠ ਰੂਪ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋਈ ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਂਝਾ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਰਚਿਆ। ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਾਚ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਨਾਚਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨਮੁੱਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਾਚਿਆ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਯੋਗ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤਾਂਡਵ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਗਾਣਪਤਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਕਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਪਮਨਯੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ; ਈਰਖਾ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਭਰਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਪੀ ਚੁੱਕਾ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਬੜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਧ ਦੇ।" ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਗਰਮ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਪਰ, ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਪਮਨਯੂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਮਾਂ ਕੋਲੋਂ "ਦੇ, ਦੇ" ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦਾਣੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੀਸ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆ ਜਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ," ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉਹ ਨਕਲੀ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਉਹ ਨਕਲੀ ਦੁੱਧ ਪੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਥੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਸੁਰਗ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਅਣਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।" "ਰਾਜ, ਸੁਰਗ, ਮੋਖ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ—ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਅਸੀਂ ਦੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿ਷ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮਹਾਦੇਵ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਦੇਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਲਦੀ, ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰ," ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਹਰੀ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਕਾਰਨ ਜਾਣਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।