ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਿੰਨ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜ ਲਵੇ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਿਕ, ਸਮਾਰਤ ਜਾਂ ਲੋਕਿਕ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਭੀ ਮਾੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗਜਾਨਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਣ, ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਦੀ ਭੇਂਟ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਭੀ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਘਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜਨਮੇ, ਹਰੀ, ਮੈਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਗਣਪਤੀ ਨੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਧਰਮਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ, ਜੋ ਸਕੰਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋਈ ਕਿ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਨਾਚ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ? ਜਦੋਂ ਸਕੰਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਦਰੂਕਾ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਨੇ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ। ਦਰੂਕਾ ਦੀ ਮਾਰ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ਼ਾਨ, ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੀ ਬਚ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਤ੍ਰੀ-ਘਾਤੀ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਥ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਰੂਕਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੈਤ ਦਾਰੂਕਾ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀ-ਘਾਤੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਗਿਰਿਜਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮੰਗਲਮਈਏ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਰੂਕਾ, ਸਤ੍ਰੀ-ਘਾਤੀ ਦਾ ਵਧ ਕਰੋ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਸਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿਯਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ। ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਚਤੁਰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਠ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਰੂਪਾਂਤਰਤਾ, ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਮ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਾਲੀ, ਕਾਲੇ ਕੰਠ ਵਾਲੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਲੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ, ਅਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਵਿਸ਼-ਭਰੇ ਕਾਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਉਪਿੰਦਰ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਧ-ਗਣ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚਮਕਿਆ, ਗਲੇ 'ਚ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਹੱਥ 'ਚ ਤੇਜ਼ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਗਹਣੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਹੋਰ ਸਿਧ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦਰੂਕਾ ਦੈਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਉਤਾਵਲੇਪਣ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਵ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕੇ। ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁਲਾਈ ਹੋਈ ਕਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ। ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀ ਲਿਆ; ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਗਿਆਨਵਾਨ ਖੇਤਰਪਾਲ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਤਸੱਲੀ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥਾਂ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਾਚ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਵੀ ਨਾਚ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਮਨਮੋਹਣ ਨਾਚ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗਾਨੰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਗਾਣਪਤਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਅੱਖੀਆਂ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।