ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਪਰ ਚਮਤਕਾਰਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਮੰਗਲਤਾ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੱਚਾ, ਗਜਾਨਨ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਮਾਂ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਸੁਮੀਠੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਯਜਨ ਬਿਨਾਂ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਠ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਸਮਝਾਉਣ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੀਂ। ਜੋ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਸੰਘਾਰ। ਪਰ ਜੋ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੇਹਾ ਦਰਜਾ ਦੇ। ਗਣੇਸ਼ਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਹੋਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ—ਇਥੇ ਅਤੇ ਆਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਘਨਹਰਤਾ, ਤੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ, ਨਾਰਾਇਣ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਯਜਨ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਵੀ ਵੈਦਿਕ, ਸਮਾਰਤ ਜਾਂ ਲੋਕਿਕ ਕਰਮ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਮੰਗਲਤਾ ਅਮੰਗਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ—ਸਭ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੋ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੋਰਥੀ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਹਰੀ, ਮੈਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਗਣਪਤੀ ਨੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇਤਨਾ ਹੀ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ, ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਸੁਣਾਵੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਨਾਚ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ? ਹੁਣ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਦਰੂਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਅੱਗ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ਼ਾਨ, ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਦਰੂਕਾ, ਜੋ ਯਮ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ‘ਨਾਰੀਹੰਤਾ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਨਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਏ। ਪੀੜਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਮਾਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਰਜ ਕੀਤੀ, “ਦਰੂਕਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹਰਾਇਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ ਦੈਤ ਦਰੂਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਹੰਸਦੇ ਹੋਏ, ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਦਰੂਕਾ ਨਾਰੀਹੰਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ।” ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਸਰਾ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ, ਜਨਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ। ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ। ਗਿਰਿਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਜਨ ਕੀਤਾ—ਕਾਲੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਲਾ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ ਜਨਮੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਜਯ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲੀ, ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗ ਕਰਦੀ ਕਾਲੀ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਪੇਂਦ੍ਰ, ਪਦਮਜ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਭੈੜੇ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਨ, ਗਲੇ ‘ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਹਣੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ਼ਵਰੀ ਵਾਂਗ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਰੂਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ, ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।