ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਵਿਨਾਇਕਾ, ਜੋ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ? ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ? ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਥਾ ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਧਰਮੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸੁਰ, ਯਾਤੁਧਾਨ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਮੋਗੁਣ ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਜੀਵ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਾਸਨਾ, ਯਜ੍ਯ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸਾਡੀ ਸਦੀਵੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਸਫਲਤਾ ਲਈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨਿਰਣੈ ਹੋਇਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: ‘‘ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ, ਵਿਰਿੰਚੀ ਹੋ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸ਼ਰੀਰ ਰਹਿਤ ਤੇ yet ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ, ਜੋ ਕਾਲ ਅੱਗ ਹੋ, ਧਰਮ ਆਦਿ ਅੱਠ ਮਾਰਗ ਹੋ, ਕਾਲੀ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਕਾਲਕੰਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਵਾਹਨ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੰਬਿਕਾ ਪਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ, ਸ਼ਰਵ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ, ਖੱਪਰ, ਦੰਡ, ਪਾਸਾ, ਖਡਗ, ਚਮੜਾ, ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ-ਚਿੱਟੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ, ਹਨੇਰੇ ਮਾਰਗ ਵਾਲੇ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪੰਜਵਾਂ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਯਜ੍ਯ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪੰਜ-ਰੂਪ, ਪੰਜ-ਮੁਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਅੰਗ ਸੋਲਾਂ ਵਜਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੂਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ‘ਕ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆਰੰਭ ਹਨ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ‘ਟ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, ‘ਤ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਮੂਲ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਤ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ‘ਲ’, ‘ਰ’, ‘ਫ’ ਧੁਨੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਅੰਗ ਹੋ—ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਰਮ ਚਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅੱਗ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਹੋ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੋ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਵੇਦ ਹੋ, ਜੋ ਓਮ ਧੁਨੀ ਹੋ। ਓਮ ਦੇ ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ, ਉਪਰ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ, ਪਰਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਪੰਜ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਪੰਜ ਅੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਕੁਮਾਰਾ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਅੰਬਾ ਦੇ ਪਰਮ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸੁਖਮ ਮੂਲ ਰੂਪ, ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੁਖਮ ਦੋਵੇਂ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਦੀ, ਮਧ, ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ, ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਯਮ, ਅੱਗ, ਵਾਯੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਜਲ, ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਮਾਰਗ ਤੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਨੀਲੇ-ਗਲੇ, ਭਯੰਕਰ, ਗਿਆਨੀ, ਮਹਾਨ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਿਵ ਹੋ। ਮੱਖ, ਮਦਨ, ਯਮ, ਅੱਗ ਤੇ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜ੍ਯਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਸਤੂਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਭਵ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਵ ਨੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।’’ ਫਿਰ, ਵਾਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭ ਕੰਮ ਸਿਧ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਵ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵਰਦਾਨ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਗਣਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਤੇ ਪਾਸਾ ਧਾਰੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਜਾਨਨ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਿੱਧ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸਮਾਨੀ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਏਕਦੰਤ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਬਿਨਾ, ਗਣੇਸ਼, ਮਹਾਨ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।