ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਂਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ, ਨੰਦਿਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਭਵਾਨੀ ਜੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੈਠੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਲੇਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਉਥੇ ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਸਿਰਫ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਸਾਨ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣਨਾ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਪਰ ਸੌਂ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸੌਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਦਵੀ ਵੀ ਉਸ ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਓੰਕਾਰੇਸ਼ (ਚਮੜਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ) ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਲੇਪ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਬਾਗ ਵਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਨਾਇਕ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਜਨਮ ਲਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਵਘਨ ਬਣਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਨਾਇਕ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਾਂਤੀ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ? ਇਹ ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤਾਕਿ ਅਧਰਮੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਘਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਸੁਰ, ਯਾਤੁਧਾਨ, ਰਾਖਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਠੋਰ ਸਨ, ਜੋ ਤਮੋ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਡੀ ਸਦਾ ਜਿੱਤ ਹੋਈ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਘਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਜਿੱਤ ਲਈ— ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੋਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵਘਨੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਸਭ ਦੇ ਅੰਤਰਆਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਹੇ ਵਿਰਿੰਚੀ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰ, ਹੇ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਹੋ, ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਾਲੀ ਵਰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਾਲਕੰਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਵਾਹਨ, ਉੱਤਮ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਸ਼ਰਵਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ, ਖੋਪੜੀ, ਦੰਡ, ਪਾਸ, ਖੜਗ, ਚਮੜਾ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ-ਚਿੱਟੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅੰਧਕਾਰ ਰਾਹ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੰਜਵੇਂ, ਪੰਜ ਮਹਾਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ, ਪੰਜ ਮੁਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਲਾਂ ਵੱਜਰਾਂ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਅੰਗ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਪੰਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਥ, ਹਥਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁਦ੍ਰ, ਟਾ ਅਤੇ ਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੈਰ, ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਤ ਤੱਤ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਲ, ਰ, ਫ਼ਾ ਧੁਨੀ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਅੰਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੀ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਮੱਥੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਚਿਰਕਾਲੀ ਤੇਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਅੱਗ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੋ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਵੇਦ, ਓਂਕਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਉੱਪਰ ਵੱਸਦੇ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਆਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਪੰਜ ਅੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਣੁ, ਕੁਮਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਅੰਬਾ ਦੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸੂਖਮ ਮੂਲ ਸਰੂਪ, ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੂਖਮ ਦੋਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਦਿ-ਮੱਧ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਮ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਜਲ, ਸੋਮ, ਇੰਦਰ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂ, ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਰਾਹ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ; ਨੀਲਕੰਠ, ਭਿਆਨਕ, ਗਿਆਨੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਿਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਖ, ਮਦਨ, ਯਮ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਰਮ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਜੋ ਭੀ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਵਘਨੇਸ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।