ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਵਚਨ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ, ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਆ ਗਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਦਿਵ੍ਯ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਏ ਵੇਦ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਸਦੀ ਨਿਰਮਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵृषਧਵਜ (ਬਲਦ-ਧਾਰੀ) ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ," ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਤੁਆਡਾ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਸਦਾ ਵਧੇ," ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰੋਂ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀ ਆਗਿਆ ਦਿਉ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਧੂਰਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵਾਂ।" ਤਦ ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰਵਾਏ। ਆਪ ਹੀ ਅਗਨਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਦੀ ਹਵਨ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਵਾਈ। ਫਿਰ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਅਰ੍ਹਤਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਧੁਪਾਰਕ ਤੇ ਗਾਂ ਭੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਭਰਿਗੁ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਖੰਡ ਚੌਲ, ਤਿਲ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਵਾਜ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ, ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਭਵਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਇਹ ਵਿਆਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀਦਵਾਨ ਦੁਜਜਾਤੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਵਾ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਵਾ ਆਪ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ, ਵਧੀਆ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ 'ਤੇ। ਇਹ ਭਵਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਵਿਆਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੇਜਸਵੀ ਭਗਵਾਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਵਾਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਸੀ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਲੰਕ੍ਰਿਤ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਜਿਸਦੀ ਆਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਗਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ? ਉਥੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇੱਕ ਹੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਪਾਪ ਸਿਰਫ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਵੀ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਕਾਸੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਓੰਕਾਰੇਸ਼, ਚਮੜਿਆਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਵਾਲਾ, ਵਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਨੇ ਬਾਗ ਦਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਗਣਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਨਾਇਕ, ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਜਨਮੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਵਘਨ ਬਣਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਘਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਬਣਨ ਲਈ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵਿਨਾਇਕ, ਜੋ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜੋਤ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ? ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਧਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਅਸੁਰ, ਯਾਤੁਧਾਨ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤਾਮਸੀ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹਰਿ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਹੋਏ ਵਰ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਡੀ ਸਦੀਵੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ, ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਘਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਫਲਤਾ ਲਈ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ-ਸਿਧੀ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵਘਨੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ। ਇਹ ਵਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ, ਜੋ ਵਿਰਿੰਚੀ ਹੋ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਵੀ ਹੋ ਤੇ ਸਾਕਾਰ ਵੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ; ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵਘਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।