ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਚੰਡ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਏ। ਵਾਮਦੇਵ, ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਕਾਲ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਲਿਦਾਨੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਗਾਉ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਭਗਵਤੀ? ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਚਾਰ ਸਿੰਗ, ਚਾਰ ਮੂੰਹ, ਚਾਰ ਦੰਦ, ਚਾਰ ਛਾਤੀਆਂ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਾਲੀ?” “ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕਰਤੱਬ ਕੀ ਹਨ?” ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਲਿਦਾਨੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਬਲਦ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗੁਪਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਭੇਦ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪਰਮ ਰਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਹੁਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ, ਇਹ ਤੀਹਵੀਂ ਤੀਜਾ ਕਲਪ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਲੱਖ ਕਲਪਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।” “ਉਸ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਮਾਂਡਵਯਾ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ, ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਕਰਮ, ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਦਇਆ, ਬ੍ਰਹਮ, ਅਹਿੰਸਾ, ਚੰਗੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਹਨ।” “ਧਿਆਨ, ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਸਮਝ, ਧੀਰਜ, ਸੋਭਾ, ਚਰਿਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਬੁੱਧੀ, ਲਾਜ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ – ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ – ਇਹ ਤੀਹ-ਦੋ ਗੁਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਹ-ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਿਯਤ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਚਾਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਣਨੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਗਾਉ, ਸਥਾਪਿਤ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੌਰੀ, ਮਾਇਆ, ਵਿਦਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਹੈਮਵਤੀ, ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੱਤਵ-ਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।” “ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਨਮੀ, ਏਕ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਜਾਣ – ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਚਦੀ ਹੈ, ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਅਜਨਮੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਗਾਇਤਰੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਗਾਉ ਜਾਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕੁਝ ਮੁੰਡਤ, ਕੁਝ ਚੂੜਾਧਾਰੀ, ਕੁਝ ਅਰਧ-ਮੁੰਡਤ ਜਨਮੇ; ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਹਯਾਦ੍ਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਦੀ ਹੈ? ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ, ਲਿੰਗੀਨ ਕੌਣ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੁੱਖ ਲਿੰਗ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿੰਗੀਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਨ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜਨਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਦ ਰਖਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਚਤੁਰਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋ ਗਈ, ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਪਦਾਰਥ ਸੁੱਕ ਗਏ। ਗਾਏ, ਮਨੁੱਖ, ਦਰੱਖਤ, ਮਾਸ-ਭੋਜੀ ਭੂਤ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਸਾਰੇ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ। ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਯੋਗੀ ਆਤਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ – ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ। ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹਨ; ਸਤ੍ਵ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਭੀ ਕਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ; ਕਾਲਾ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ; ਨਾਰਾਯਣ, ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਅਤੇ ਅਨਸਤਿਤ੍ਵ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਕੰਵਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।