ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਹਿਲਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਿਨਰ ਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ। ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਨੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦਾ ਚੰਦ-ਚਕਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਿਵਯਾ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਚਾਮਰ ਲਿਆਏ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਜਯਾ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਪੱਖਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਖੜੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਹਨ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਭਵ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, “ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?” ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਜਰ ਉਠਾਇਆ। ਪਰ ਉਹ ਹੱਥ, ਜੋ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਾਲਰੂਪ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਨਾ ਵਜਰ ਸੁੱਟ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਹਿਲਾ ਸਕਿਆ। ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨਿ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕੇ। ਯਮਰਾਜ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦੰਡ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕੇ; ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ, ਵਰੁਣ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਮੀਰ ਆਪਣੀ ਧੁੰਝੀ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਅਸਹਾਇ ਰਹਿ ਗਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਨ ਆਪਣਾ ਤਿੱਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਗਦਰ, ਅਤੇ ਵਾਸੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥੌੜੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਹੋਰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਚਕਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਚਕਰ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਸਕੇ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹ ਹਿਲਾ ਸਕੇ। ਪੂਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਪੀਸਦਾ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬੱਚੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਝੜ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਭੇਦ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਉਮਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉਠੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਹੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇਵੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰਧਾਂਗਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਾਰਣ ਬਣੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਚੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਮੈਂ ਬਣਾਏ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਲੋਂ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਆਖਿਆ। “ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਰਹੇ। ਇੰਦਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਵੋ।” “ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ, ਇਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜੋ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਚਲੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣਕੇ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਰਚਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਰੁਕ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲੱਭਿਆ। ਯਮ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੰਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਰਵਾ, ਜੋ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਨੇ ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਚਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿਮਵਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਮੰਨਣਯੋਗ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਿਵ੍ਯ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨਾਚ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਸੰਘ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਰਵਤੀ ਮਾਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਉਤਸਾਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਤ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਰੱਖੀ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਆਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।