ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਘਰ-ਘਰੋਂ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਡੇ ਅਟੱਲ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਦੁੱਗਣੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਣਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਜੀਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਆਥਾ ਦੱਸੀ। ਉਥੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੁਣੋ। ਜਿਹੜੀ ਸਤੀ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਧੀ ਉਮਾ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਸਕੰਦਾ, ਜੋ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਛੇ-ਮੁਖੀ, ਬਾਰਾਂ-ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੁਆਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਥਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਨੈਗਮੇਸ਼ਾ, ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਾਸੇਨਾ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸ੍ਮਰ (ਕਾਮਦੇਵ) ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਆਜ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਨੂੰ ਮਿਲਾਉ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ। ਜਿਸ ਰਸਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਆਪਣੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਰਤੀ ਨਾਲ ਉਹੀ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਰ ਲਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਦੇਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਮਾ ਮਿਲ ਗਈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਤੀ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਥੇ, ਵਸੰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲਾਇਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤਿਰਸਕਾਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਉਸ ਅੱਖ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਓਥੇ ਹੀ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਤੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਈ। ਰਤੀ ਦੀ ਪੂਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹੁਣ ਰੂਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਰਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਤੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਸੰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਖੇਡ ਲਈ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਜਨਮੀ ਉਮਾ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਹੀ ਰੋਸ਼ਣੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈਂ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਭਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣਨਗੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੁਜਾ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਸਕਣ। ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਵੈਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਵਰਨਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾ-ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਾਰਵਤੀ-ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਵੀਂ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।