ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅੱਗਾਂ ਸੜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਭੈਰਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਵੀਰਭਦਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਸਾਰ-ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਅੱਗ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ, ਭਦਰ ਨੇ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਹੇ ਦੱਖ! ਪਿਨਾਕੀ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਤੂੰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ—’’ ‘‘ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।’’ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਸ ਯਜਨਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਗਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਖੰਭੇ ਉਖਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਉਥੇ ਜੇੜੇ ਜੇੜੇ ਯਜਨ ਪਾਠਕ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਗਣਾਂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਬਲੀ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹੱਥ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨਿਡਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਹੱਥ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਥੰਮ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੁਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੰਢਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਿਰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਵੀ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਲਈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਦੰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਉਸਨੇ ਤੈਂਤੀਸ (33) ਦੇਵਤੇ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸੌ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਜੰਗ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਆਪਣੀ ਚਕ੍ਰਾ ਉਠਾ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਮਾਧਵ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ; ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਬਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਫਿਰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਉਠਾ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਰ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਡਿੱਗੇ ਨਹੀਂ; ਚਕ੍ਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਉਹ ਚਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਿਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨੀਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਿਨਾਕੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਹਵਨਕੁੰਡ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਖੰਭੇ ਢਹਿ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਯਜਨਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਸੜਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਯਜਨਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ। ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਨੇ ਅਰੀਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਮਾਤਾ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਵੀ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਵੀਰਭਦਰ ਚਿਤਾ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਵਾ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ ਖੜਾ ਸੀ। ਓਸ ਵੇਲੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: ‘‘ਹੋ ਗਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੱਸਾ, ਹੇ ਭਦਰ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।’’ ‘‘ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ, ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ, ਹੇ ਅਡੋਲ!’’ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਭਦਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਰਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜੋ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ—ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਿਰ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਰ, ਸਭ ਕੁਝ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਵਾਗੀਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਵੀ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਜਿਹੜੇ ਮਰੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰ ਦਿਤੇ; ਦੱਖ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਿਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਭਾਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਦੱਖ ਲਈ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾਇਆ; ਦੱਖ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੱਖ ਨੂੰ ਕਈ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।