ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਣੀ ਹਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਗਉਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਯਮੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਥੀ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਮਹਾਦੇਵ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ, ਰਾਖ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਖ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਸੰਗੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਚਤੁਰਮੁਖੀ, ਚਤੁਰਭੁਜੀ, ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਨ। ਉਹ ਦੁਲਭ, ਕਿਲਾ-ਸਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਆਤਮ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗਲ ਰੂਪ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਭੋਜਨਹਾਰ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੂ-ਸਮਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਣ, ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਮਹਾਂਗਰਭ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਤੱਤ, ਮਹਾਂ ਧਨ, ਅਮਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਮਰ ਰੂਪ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਘਟਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੱਚੀਸ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਚਿੱਤਵਟ, ਉੱਚ-ਨੀਵ ਤੋਂ ਪਰਲੇ, ਸੌਖੇ ਮਿਲਣ ਯੋਗ, ਚੰਗੇ ਵਰਤਾਵ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਧਨੀ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤੂ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਤੜਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਸ਼ਰਮ, ਤਪਸਵੀ, ਸੁੱਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਜਾਣਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਸੁਪਰਣ, ਵਾਯੂ-ਚਲਿਤ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਅਨੰਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ, ਆਨੰਦਮਈ, ਦੰਡ, ਸੰਯਮ, ਆਦਰਯੋਗ, ਮਹਾ-ਆਚਾਰਯ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਗ-ਰਹਿਤ, ਨਿਮਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਤਪਸਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਪਾਗਲਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਛੁਪੇ ਹੋਏ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਪਸਵੀ, ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ, ਪ੍ਰਾਜ्ञ, ਆਦਿ-ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਆਤਮਾ ਗੁਪਤ, ਚੱਕਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਨੀ, ਕੇਤੂ, ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ, ਮੂੰਗੇ ਵਰਗੇ ਲਾਲ, ਭਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ ਯੋਗ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਬਾਣ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਵਿਧਾਤਾ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਲੰਬੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਥਿਰ, ਦਿਨ, ਸਾਲ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਮਾਪ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤਪਸਿਆ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਲ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਮੰਤਰ, ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਮਹਾਂ ਬੀਜ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਉਹ ਯੋਗੀ, ਯੋਗਯੋਗ, ਮਹਾਂ ਬੀਜ, ਸਿੱਧ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਮੂਲ, ਅੱਗ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਧਨਵਾਨ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸੱਚੇ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸਕ ਹਨ। ਉਹ ਅਮਰ, ਨਿੱਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੀਰ-ਧਾਰੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਕਮੰਡਲੁ-ਧਾਰੀ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਭੋਜਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਚੌਥੀ ਪਥ ਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਯੋਗੀ, ਮਹਾਂ ਧੁਨੀ, ਮਹਾਂ ਉਰਜਾ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਮਹਾਂ ਵੀਰਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਨਗਰ-ਨਾਸਕ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਹਾਂ ਤੇਜ, ਅਵਰਨਨੀਯ ਰੂਪ, ਮਹਾਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਪਾਰ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ, ਸੰਯਮੀ, ਭਵ ਦਾ ਮੂਲ, ਤਾਜਗੀ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਨਰਤਕ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਚ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਰਤਕ ਅਤੇ ਅਨਰਤਕ, ਸਵੈ-ਚਮਕਦਾਰ, ਦਹਕਦਾਰ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ, ਮੰਤਰ, ਸੱਚੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਰਬ ਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ। ਉਹ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਭੀਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼-ਧਵਜ, ਆਕਾਂਖਿਤ, ਵਿਖਿਆਤ, ਉਚਿਤ ਆਦਰਯੋਗ, ਸ਼ਰਭ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਨ। ਉਹ ਜਲ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਆਧਾਰ, ਵਿਜੇਤਾ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਸਥਾਪਿਤ, ਮਾਪ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਵਚਧਾਰੀ ਅਤੇ ਪੀਂਘੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸਰਾ, ਬਾਲ ਰੂਪ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤੂ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਅਗਾਧ ਅਤੇ ਆਚਾਰਯ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਜ਼, ਕਾਰਣ, ਕਰਤਾ, ਸਭ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ, ਨਿਰਭਉ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੈ, ਆਧਾਰ, ਥਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ, ਡਮਰੂ, ਖੇਡਕ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਭਵ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੀਰਭਦਰ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਹੀਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ, ਗਿਆਤਾ, ਉੱਚ ਧੁਨੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਆਗਿਆ ਦੇ ਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਸ਼ਿਵਧਾਮ, ਵਾਲਖਿਲਯ, ਮਹਾ-ਧਨੁਸ਼, ਤੇਜਸਵੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹਨ। ਉਹ ਮਨੋਹਰ, ਉੱਤਮ ਆਸਰਾ, ਪਰਮ ਗਿਆਨੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਘਵਾਨ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਗਉਆਂ ਦੇ ਧਨੀ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ। ਉਹ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਸਰ, ਭਵਚਕ੍ਰ ਧਾਰੀ, ਅਚੂਕ ਦੰਡ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਪੱਖ, ਸੋਨੇ ਦੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਸਤ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੰਭਰ, ਬਾਘ-ਨੈਣ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਤੇਜ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ, ਵਾਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਹ ਸੂਰਜ, ਚਮਕਦਾਰ, ਆਧਾਰ, ਆਚਾਰਯ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰੁਸ਼, ਕਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਗ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਪਜੈਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਮ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਸੂਰਜ-ਨੈਣ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਨਿਰਭਉ, ਵਿਸ਼ਵ-ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਨਿੱਤ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਸੁਣਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਦੂਰ ਸੁਣਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਧਿਆਨਯੋਗ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਪਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।