ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਲਧੀ ਦੇ ਅਗਨਿ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਪਲ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ। ਹਥਿਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਏਰਾਵਤ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂਹਥੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟੇ ਗਏ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲਿਆ, ਹੇ ਵਿ਷ਣੂ! ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ? ਮੈਂ ਜਲੰਧਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਉਮਾ ਪਤੀ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਮੇਨੂੰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਜਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਲੜਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਦਨ, ਦਕ੍ਸ਼, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ! ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੜਾ ਰਹਿ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਤਾਂ ਹਿਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜੰਮੇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਚੀਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਵਜਰ ਨਾਲ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆ, ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਖੂਨ ਤੇ ਮਾਸ ਸਿਰਫ ਮਾਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਜਲੰਧਰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗੂ ਗੂੰਜੀ ਗੂੰਜ ਉਠੇ, "ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦੇਵ!" ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਵਿ਷ਣੂ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗਦਿਆਂ, ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਬੱਚਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਹੋ, ਦੱਸੋ—ਕੀ ਹੋਇਆ?" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿ਷ਣੂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਜੇਤਾ ਜਨਾਰਦਨ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਸੰਹਾਰਕ, ਭੋਗੀ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਹੋ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੁਸੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ।" "ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਵੈਸ਼ਣਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਯਮ, ਕੁਬੇਰ, ਸੋਮ, ਨੈਰ੍ਰਿਤਿ, ਵਰੁਣ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।" "ਅਤੇ ਵਾਯੁ, ਅਗਨੀ, ਈਸ਼ਾਨ, ਵਰਸ਼ਾ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਭੀਮ, ਕੰਪਾ, ਜ੍ਰਿੰਭਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਵਰਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇਅਯ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਪਰ ਉਹ ਦਧੀਚੀ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਦੁਆਰਾ ਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ; ਤੁਹਾਡੀ ਧਨੁਸ਼ ਸ਼ਾਰੰਗ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਅਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਲੈ ਲਏ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰਥ ਦਾ ਪਹੀਆ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਹੋਰ ਸੌਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਹਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਨਿੱਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਚਲੋ ਅਸੀਂ ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ।" "ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੇ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।" "ਉਹ ਰਥ ਦਾ ਪਹੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ, ਧੁੰਧੂ ਸਹਿਤ ਅਠੱਠ ਸਠ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਵਰਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗੂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਿਆ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, 'ਭਵ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 'ਅੰਤਕ' ਤੱਕ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।