ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਲਯਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਕਦੇ ਭੂਚਾਲ, ਕਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਕਦੇ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੀਂਹਾਂ, ਤੂਟਦੇ ਤਾਰੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਸੁੱਕਾ ਪੈ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਣਾ। ਐਸੀਆਂ ਕਲੇਸ਼ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਟਾਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿਵੇਂ ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੰਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਜਲੰਧਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਜਨਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਲੰਧਰ ਫਿਰ ਵਿਸ਼্ণੂ ਜੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਵਿਸ਼्णੂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਦੈਤਿਆਂ) ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜਿੱਤੇ ਨੇ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਸ਼ਾਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਇਕ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਤੁਸੀਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼্ণੂ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੀਚ ਦਾਨਵ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਜ ਉੱਠੇ। ਉਹ ਮੌਤ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਦੈਤਿਆਂ, ਦੈਤ-ਸੈਨਿਕਾਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਸ਼ਸਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਰਵਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵਧੇ। ਭਵ ਨੇ ਜਦੋਂ ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਭਗਾ ਅਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ। ਸੰਬਾ, ਸਨੰਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਇਸ ਜੰਗ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" ਜਲੰਧਰ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਭਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੋ ਗਿਆ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵ੍ਰਸ਼ਧਵਜ! ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਹਲਕੀ ਛੋਹ ਨਾਲ, ਮਜ਼ਾਕ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਚਿੱਟੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਲੰਧਰ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ ਜੰਗ ਕਰ। ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਉਠਾ ਕੇ ਦਿਖਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਜਲੰਧਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਡੂੰਡੁਭੀ ਵਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਵਜਾਈ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਗਏ ਸਨ; ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤਪਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਕਿਵੇਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜਿੱਤਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਕਿ ਤੂੰ ਭਗਵਾਨ ਹੈਂ?" "ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਕੁਬੇਰ, ਵਾਯੂ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਠਹਿਰ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ।" "ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਘਿਸਿਆ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।" "ਮੰਦਰਾਚਲ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ—ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਸ ਦਿੱਤੇ, ਕੇਵਲ ਖੁਜਲੀ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ।" "ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਜਰਾਯੁਧ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।" "ਸਮੁੰਦਰ ਅੱਗ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ ਤੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸੀ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।" "ਐਰਾਵਤ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟਿਆ।" "ਹੇ ਵਿਸ਼্ণੂ, ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਸੱਪ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਰਗੀਆਂ ਦੇਵਕਨਿਆਉਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿਰ ਮੰਗਣ ਤੇ ਕੇਵਲ ਇਕੋ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲੀ। ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਮੈਂ ਜਲੰਧਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਉਮਾ ਪਤੀ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਅਗਨੀ ਦੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਥ ਰਚਿਆ। ਉਸ ਰਥ 'ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਮੂੜਪਣ ਵਿੱਚ, ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਦਨ, ਦਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ! ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ, ਮੇਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ, ਗਣਪਤੀਆਂ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੜਾ ਰਹਿ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਲੰਧਰ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨਾਂ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।