ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਇਹ ਕਥਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਭਾਰ ਦੀ ਚੱਕੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਵਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਅਜੇ ਵੀ, ਕੁੱਰਮਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਮੋਹ-ਵਸ਼ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ ਕਿ ਹਰਾ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਜਾਂ ਉਹ ਅੰਸ਼, ਜੋ ਹੱਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਮਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ? ਅੱਜ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜਲਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਤੁਸੀਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ్ఞ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਯਜ्ञ-ਸਰੂਪ! ਅਜੇ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਸ਼, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਧੀਚੀ ਵਲੋਂ ਹਰਾਏ ਗਏ। ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਕਰ—ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਹੇ ਚਕਰਧਾਰੀ—ਉਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਇਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ? ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਕੜ ਲਏ ਸਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਤ੍ਵਿਕ ਕਹਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹੋ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਤੰਭ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾ-ਊਰਜਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਾਲੇ ਧਾਮ ਨੂੰ, ਸਥੂਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਸਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜੰਮਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਾਲ ਹੋ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਕਾਲ ਹੋ, ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਵੀ ਕਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਨਾਥ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੌਤ ਦੇ ਵੀ ਮੌਤ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ—ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਸੰਘਰਸ਼ੀਲ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਉਠੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤਾਪ ਹੋ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦੰਡਕਾਰੀ ਹੋ—ਨ ਤੁਸੀਂ, ਨ ਚਤੁਰ-ਮੁਖੀ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮਹਾ-ਭੈਰਵ ਦਾ ਕੋਪ ਉੱਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਥਣੁ ਦਾ ਵਜਰ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗੀ। ਇਉਂ ਹੀ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵીરਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬਲ ਨਾਲ ਗੱਜ ਕੇ ਵਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਓਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ; ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਦਿੱਸਿਆ। ਉਹ ਰੂਪ ਨਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੀ, ਨਾ ਮ੍ਰਿਦੁ, ਨਾ ਸੂਰਜ-ਸਮਾਨ, ਨਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਨਾ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਾਥ ਦਾ ਅਦੁੱਤੀਅ ਰੂਪ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਥੋਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਪਰ ਅਸਥਿਰ ਆਕਾਰ; ਫਿਰ ਸੰਘਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਰਧ-ਚੰਦ੍ਰ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਸੀ, ਪੰਖ ਅਤੇ ਚੋਚ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੰਦ ਅਤੇ ਵਜਰ-ਨਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਕਾਲ, ਚਤੁਰ-ਪਦ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਡਰਾਉਣੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਅੰਤ ਤੇ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਨੇਤਰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ, ਦੰਦ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਉਭਰਾ ਹੋਇਆ, ਹਰਾ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਖੜਾ ਸੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਬਲ ਤੇ ਤੇਜ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਹੇਠਾਂ ਜਿਉਂ ਜੁਗਨੂੰ ਦੀ ਲੋਅ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਕੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਾਭੀ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਠਾਇਆ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਹਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਅਚਾਨਕ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਪੰਛੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਤੇ ਉਠਾਇਆ, ਫੜ ਕੇ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੁੱਟਿਆ। ਉੱਡਦੇ ਉੱਡਦੇ, ਹਰੀ, ਜੋ ਪੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਾਥ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਦਾਸ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਤਦ, ਹਰੀ ਨੇ ਮਧੁਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਰਵ, ਮਹਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਭਿਆਨਕ, ਉਗ੍ਰ, ਕੋਪਿਤ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਭਵ, ਸ਼ਰਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸ਼ਿਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲ, ਕਾਲ, ਮਹਾਕਾਲ, ਮੌਤ, ਵੀਰ, ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਨ, ਪਸ਼ੂਪਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ; ਏਕਾਂਗੀ, ਨੀਲਕੰਠ, ਸ਼ੁਭਕੰਠ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਅਨੰਤ, ਸੁਕ੍ਸ਼ਮ, ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਦੇ ਕੋਪ, ਪਰਮ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸੰਸਾਰ, ਸੰਸਾਰ-ਸਰੂਪ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਤਨੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਨਉਕਾ-ਧਾਰੀ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਮਹਾ ਰੋਗ, ਨਿਤ, ਭੈਰਵ, ਆਸ਼੍ਰਯ, ਮਹਾ-ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਕਾਮ, ਕਾਲ, ਪੁਰਾ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾ-ਬੰਧਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅੰਤਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਤ੍ਰਿਅਕਸ਼ਰ, ਵਿਅਪਕ, ਦਯਾਲੁ, ਮ੍ਰਿਤਯੁ-ਜੈ, ਸ਼ਰਵ, ਸਰਵਜ੍ਯ, ਯਜ్ఞ-ਵਿਨਾਸਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਯਜਮਾਨ, ਉੱਤਮ, ਅੱਗ-ਸਰੂਪ, ਮਹਾ-ਨਾਸਿਕ, ਜੀਭ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਉਚ੍ਵਾਸ ਦੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਪਰਮ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।