ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵੀਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਅਟੱਲ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅਣਦੇਖੇ ਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਨੈਣ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੋ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਂਗ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜੀ ਹੋਈ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਕੰਨ ਪੱਟ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਦਾਢੀ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਅੰਜਨ ਵਰਗੀ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਅਦਭੁਤ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਵੀਰਭਦਰ ਜੀ, ਜੋ ਸਵੈṁ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਇਹ ਯਾਦ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿਖਾਓ। ਭੈਰਵ ਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਮੇਂ ਆਈਆਂ ਭਿਆਨਕ ਘੜੀਆਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡਰ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਨਰਸਿੰਘ-ਅੱਗ ਜੋ ਭੜਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਕਿ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ, ਸਮਝਾਓ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ?" "ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਦੀ ਉੱਚਤ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ। ਹੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਜਾ ਕੇ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਲਿਆ ਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀਰਭਦਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਨਰਸਿੰਘ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਤੇ ਹਰਾ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਤਦ ਇਸ਼ਾਨ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੂੰ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ, ਕੱਛੂਏ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉਠਾਈ।" "ਇਸ ਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਖੰਡ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੈਥੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਧਰਮ ਤੇ ਵੇਦ ਸਹੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣਾ ਇਸੀ ਲਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਅਸੁਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ। ਤੇਰਾ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ।" ਵੀਰਭਦਰ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਮੇਰੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਾ ਦੱਸ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" "ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਹਾਂ।" "ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਮਾ, ਧਨ, ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਕਿਰਣ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹਨ।" "ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਨੰਦੀ-ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਜੋਗੁਣ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਤਮੋਗੁਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸੁਤੰਤਰ, ਕਰਤਾ, ਨਾਸਕ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ—ਕੌਣ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਸੁਆਮੀ। ਮੈਂ ਕਾਲ ਹਾਂ, ਕਾਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਮੌਤ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮਝ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਗਰਵ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਹੱਸ ਪਏ, ਤੇ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁੰਹ ਵੰਕਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨਾਸਕ, ਤੇ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਤੇਰੀ ਇਹ ਝੂਠੀ ਦਲੀਲ ਤੇ ਜਗੜਾ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਹੁਣ ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਕਿਹੜੇ ਅਵਤਾਰ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ? ਉਹ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਆ ਹੀ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਵੇਖ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਪੰਜ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾਮਹਾ ਜੰਮਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ।" "ਉਸ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ, ਰਚਨਾ ਵਾਸਤੇ, ਉਸ (ਰੂਪ) ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮਹਾ-ਭੈਰਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹਾਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਤੂੰ ਗਰਵ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਗੱਜਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਦੁਸਟਾਂ ਦੀ ਮਦਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿੰਘ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਵੀ ਤੂੰ ਨ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਨ ਨਾਸਕ, ਨ ਕਦੇ ਸੁਤੰਤਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮੂਲ ਸਵਰੂਪ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ, ਪਰਮ ਅਹੰਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।