ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ, ਡਰ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ," ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨਮ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਗਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਰਭਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਠੇ। ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਸਰਭਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਆਦਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ, ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਚਲੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਸਰਵਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਮਹਾਨ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸੰਗ 'ਚ, ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਰਭਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਹੌਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਦਇਆਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਹ ਖੁਦ, ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਕਰਦੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਉੱਡਦੇ, ਅਨੇਕ ਭਿਆਨਕ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਿਅਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੋਲੀ, ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੀ। ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰ ਪਾ ਰਹੇ, ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੀ, ਜਟਾਂ 'ਚ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ, ਦੋ ਤੇਜ਼ ਦੰਦ ਚੰਦ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਂਗ। ਭੌਂਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗرج ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬੇਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਅੰਜਨ ਵਾਂਗ ਦਾਡੀ, ਅਜੋਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨੂੰ ਦੋ ਅਟੁੱਟ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ। ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ, ਜੋ ਅਸੀਸ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ?" "ਆਗਿਆ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਖਾਓ। ਭੈਰਵ, ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਇਸ ਅਸਮੇਂ ਆਏ ਡਰ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਓ ਤੇ ਸਿਖਾਓ—ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?" "ਫਿਰ, ਮੇਰੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ, ਸੁਖਮ ਭੈਰਵ, ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ; ਗਾਢ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਗਾਢ ਨਾਲ, ਸੁਖਮ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਵੋ।" "ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਚਮੜੀ ਲਿਆਓ, ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਸਿੰਘ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਹਰਾ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਈਸ਼ਾਨ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਭਾਗਵਤ, ਤੂੰ ਉਤਰਿਆ ਹੈਂ, ਮਾਧਵ।" "ਤੂੰ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੈਂ; ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਮਛੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਰਾਖਿਆ ਗਿਆ।" "ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ, ਤੂੰ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਤੁਰਿਆ; ਕਛੂਆ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਢੋਈ, ਸੂਰ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉਠਾਈ।" "ਹਰੀ ਰੂਪ 'ਚ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਵਾਮਨ ਰੂਪ 'ਚ, ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੈਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।" "ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ ਮਾਲਕ; ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ," "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤੂੰ ਉਤਰ ਕੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਹਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ, ਤੈਥੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵੇਦ ਸੁਭਾਗ ਪੰਥ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਕੇਸ਼ਵ।" "ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ; ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।" ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਰਸਿੰਘ—ਹਰੀ—ਮੁੱਧੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਾ ਲਿਆ। "ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਆਇਆ, ਉਥੇ ਚਲਾ ਜਾ; ਭਲਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" "ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਹਰ ਥਾਂ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ।" "ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ; ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਅੰਤ ਹਾਂ।" "ਜਿਸ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ, ਧਨ, ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸਮਝ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ।" "ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹਨ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਚੌਥਾ-ਚਿਹਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਨandi-ਧਵਜ, ਬਲੈਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।" "ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਰਜਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਤਮਸ ਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਅਜ਼ਾਦ, ਮੈਂ ਕਰਤਾ, ਨਾਸਕ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ—ਕੌਣ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ?" "ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਸਹਾਰੇ ਆ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਧ; ਇਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ—ਇਹ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਸਮਾਂ ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ; ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਵਿਰਭਦ੍ਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮਝ; ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੀਵਦੇ ਹਨ।