ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, "ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ—ਜੇ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।" ਪਰ ਇਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਰਾਇਣ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!" ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਦੈਤ੍ਯ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਉਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ।" ਦੈਤ੍ਯ ਰਾਜ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ੍ਯ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੁਕੀਲੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਰਸਿੰਘ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯ ਰਾਜ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਿਆ ਅਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅੰਤਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਰਾਸ਼ਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਡਰ ਗਿਆ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਕੰਬ ਉਠੇ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਸਿੱਧ, ਸਾਧ੍ਯ—all, ਹਰਿ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਵਿਖਰ ਗਏ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਨਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਅੱਖਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਜਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਵਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧ੍ਯ, ਯਮ, ਮਾਰੁਤ ਆਦਿਕ, ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੋ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਥੂਲ, ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਅਤਿ ਸੁੱਖਮ ਹੋ, ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ, ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਧਾਰ ਰਹਿਤ, ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗਤਾ, ਯਗ ਰੂਪ, ਯਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੱਛ ਤੇ ਕੱਛ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ।" "ਵਰਾਹ ਤੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੈਤ੍ਯ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਤੁਸੀਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲਏ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ, ਜੋ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਤੁਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਆਰੰਭ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਤ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਹਾਂ।" "ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਪ੍ਰਭੂ? ਤੁਸੀਂ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਹੋ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਸ਼ੂਪਤਿ? ਅਨੇਕ ਸਤੁਤੀਆਂ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਆਮੀ ਹੀ ਹੋ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਨਰਸਿੰਘ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦਾ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।" "ਜੋ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ; ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਸਭ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਭ ਨਿਕਟ ਆਏ, ਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨਰਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।" "ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਪਰਮ ਕਾਰਨ, ਮੰਦਰਾਚਲ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਉਮਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ।" "ਗਣ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਦੇਵਤੇ—all ਮਿਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੰਪਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।" "ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੋ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ; ਨਮਸਕਾਰ ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਭਿਆਨਕ ਹੋ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਾ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਿਵ ਹੋ; ਨਮਸਕਾਰ ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਰਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ।" "ਆਨੰਦ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਵਿਅਪਕ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਮਾ ਪਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸੁਵਰਨ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਰਵ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਜੋ ਨਾਂ ਅਸਤਿਤਵ, ਨਾਂ ਅਨਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪੀ, ਸਦਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਨੀਲਰੁਦ੍ਰ, ਕਦਰੁਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਕਾਲ ਰੂਪ, ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਦਾਤਾ, ਨੀਲਕੰਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਰੱਖਿਅਕ, ਪਰਮ ਰੱਖਿਅਕ, ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਕੁੰਗਰ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਭੂ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸ਼ੰਭੂ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਨੀਲਕੰਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸੁਵਰਨੀ, ਮਹਾਦੇਵ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੀਲਕੰਠ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ; ਰਾਖ ਲਪੇਟੇ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਖੱਪਰ ਤੇ ਦੰਡਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਛੋਟੇ, ਲੰਮੇ, ਬੌਨੇ—all ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੂਰੋਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਧਨੁਸ਼, ਭਾਲਾ, ਗਦਾ, ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਕਰਧਾਰੀ, ਕਵਚਧਾਰੀ, ਸਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।