ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਅਧਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌਂ ਬਾਂਹ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਯਤਨ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਗਊ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਮਾਟੀ, ਸਾਡਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਹੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਨੈਨੀ, ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਮਾਟੀ ਵਰਨ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਟੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਰਣ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਕਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਬਲ, ਸੁਭਾਗ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰੇ ਆਦਿ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਦ ਵਰਨ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁੱਖ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਵਾਪਸ ਕੰਬ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਵ (ਸ਼ਿਵ), ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਨੇ ਵਰਨ ਦੇ ਦੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਾਸਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਦੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਜਲ-ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੰਡ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪ ਨਾ ਚਾਹਣ। ਪਰ, ਜੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਵਰਨ ਦਾ ਦੰਦ ਨਾ ਧਾਰੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਹੁਣ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ, ਸੱਚਾ, ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਭਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਸੀ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ "ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣ, ਨਮੋ ਗੋਵਿੰਦ" ਉਚਾਰਦਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੂਰਖ! ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਤੂੰ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ! ਵਿਸ਼ਣੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਕੌਣ ਹਨ? ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਈਸ਼ਾਨ, ਪਾਵਕ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਭਜ, ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟਾ ਜਾਨ।" "ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।" ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣ' ਉਚਾਰਨਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਜਯੋਤਿਸਰ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਜੋ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਜਦ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ।" ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਦਕ-ਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਬਧ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੜਪਾਇਆ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਡਰ ਗਈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਵੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਲ ਗਏ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਧ੍ਯ—all, ਹਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਰਸਿੰਘ, ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹਨ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜੋ ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧ੍ਯ, ਯਮ ਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰ ਹੋ, ਪਰਮ ਜੋਤਿ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਥੂਲ, ਸੁਖਸ਼ਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਸ਼ਮ ਹੋ, ਨਾਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੋ, ਸ਼ੁਭ ਹੋ, ਵਚਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਧਾਰ ਰਹਿਤ, ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਭੋਗਤਾ, ਮੱਛ ਤੇ ਕਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੋ।" "ਵਰਨ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਤੁਸੀਂ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਉਤਰੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਆਰੰਭ ਹੋ, ਅੰਤ ਹੋ, ਤੇ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੋ; ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਦਵੈਤ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ।