ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਗਲੇ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਦੰਦਧਾਰੀ, ਦੰਡਧਾਰੀ ਵਾਰਾਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਪਾਲਕ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ – "ਤੁਸੀਂ ਅੱਠ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਆਦਿ-ਦੇਵ ਹੋ, ਅਣੰਤ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਾਰਾਹ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਮੁਖ ਦੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੰਦ 'ਤੇ ਪਹਾੜ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਭ ਜੀਵ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਬਲਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਨੂੰ ਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ – ਕਿਰਪਾ ਕਰੋਂ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰੱਖੀ ਗਈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ ਚੁੱਕਿਆ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਚਾਰਯ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਣੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਰਾਹ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਵਰ-ਦਾਤਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੀ ਗਈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਆਸਾਨ ਹਨ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੌਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਭੂਮੀ ਹੋ, ਅਖੁੱਟ ਗਊ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੋ – ਹੇ ਮਿੱਟੀ, ਸਾਡਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਹੇ ਵਰ-ਦਾਤਾ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਵਾਰਾਹ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਦੀਰਘਾਯੁ, ਬਲਵਾਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਬੀ, ਜਦੋਂ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਛਾਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਵ (ਸ਼ਿਵ), ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਨੇ ਉਹ ਦੰਦ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਈ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ, ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੁਆਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਨਾ ਚਾਹਣ। ਫਿਰ ਬਿਨਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲੋਂ ਦੰਦ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ, ਸੱਚ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਸੀ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਇਕਾਗ੍ਰ ਤੇ ਸਥਿਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ "ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ! ਨਮੋ ਗੋਵਿੰਦ!" ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੂਰਖ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ।" "ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਹੇ ਭਟਕਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ! ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਮਲ-ਜਨਮੀ, ਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰ, ਜਾਂ ਵਰਨ? ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਈਸ਼ਾਨ, ਪਾਵਕ – ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ? ਸਿਰਫ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਣਮੁੱਲ ਸਮਝ।" "ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੇ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੁਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਪਰ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, "ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ!" ਕਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉਹ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇਖੀ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੈਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੇ ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਨ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਦਾਨਵ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸੇ ਪਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੁਕੀਲੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਸ ਦੈਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੁਟੰਬ ਸਮੇਤ ਸੰਘਾਰ ਕੇ, ਪਾਪ-ਹਰਤਾ ਨੇ ਦੈਤ ਰਾਜ ਨੂੰ ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹੋਰ ਅੱਗ। ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਡਰ ਗਿਆ; ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਵੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੰਬ ਪਏ।