ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵੀ ਜੀ, ਇਹ ਜੋ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਵਰੁਣਾ ਨਦੀ ਹੈ—ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਯੋਗੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਜੋ ਭਰਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਤੇ ਸਾਧਨਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਕੰਠਕ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਨੇ ਗੋਮਾਯੂ (ਗਿੱਦੜ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਜੰਬੂਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲਿੰਗ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਾਰਵਤੀਏ, ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਸੁਣ: ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਕੋਸ ਹੈ। ਸੁੰਦਰੇ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਣਪਤਯ ਪਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖੀ, ਮਹਾਲਯ, ਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮਧ੍ਯਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਦਾਰ, ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਲਯ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਵਿਮੁਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਣੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਥਾਪੇ ਹੋਏ ਲਿੰਗ ਹਨ: ਸ਼ੈਲੇਸ਼, ਸੰਗਮੇਸ਼, ਸਵਰਲੀਨ, ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਵਰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਈਸ਼ਾਨ, ਗੋਪਰੇਕ੍ਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ, ਉਪਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਿਵ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਆਘਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਬੂਕੇਸ਼ਵਰ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਨੇ ਓਥੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸਥਾਨ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਗਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ, ਓਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਹਜਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਅੱਗੇ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ-ਸਮਾਧਿ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਈਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਓਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਮਾ-ਪਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ, ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਰੋਮ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੀ। ਫਿਰ, ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈ ਤੇ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕੀ। ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਧਿ ਰੂਪ ਲੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੀਜ ਸੜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਬੀਜ-ਮੰਤਰ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਸੀ, ਮੁੜ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿਖੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ, ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ?" ਤਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਨੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਸੁੰਦਰੋ, ਇਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਭਗਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਹਨ।" "ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਯੋਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—" "ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ accomplished ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਦੋਹਾਂ ਪਖਵਾਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਾਸੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਜਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ।" "ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੁਵਾਂ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਵੀ।" "ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਜਟਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਫੈਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।