ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਗੋਪਰੇਖਸ਼ਕਾ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦਿਵਯ ਆਵਾਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ। ਗੋਪਰੇਖਸ਼ਕਾ ਆ ਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈਂ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖ। ਇਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ, ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਲਿੰਗ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੁ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ, "ਤੂੰ ਇਹ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ?" ਵਿਸ਼ਣੁ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਮੇਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਮੈਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭੀੜੇ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਫਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਸਵਰਲੀਨੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਇਹੀ ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਘ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਿਆਘਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਬਾਘ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਵਿਦਲ, ਇਹ ਦੋ ਅਸੁਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਨਾਰੀ-ਵਧਕ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਇਕ ਗੇਂਦ ਰਾਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੰਘਾਰਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਝਲਕ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਇਹ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਹ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਗਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਥਾਨ ਜਾਣਕੇ, ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਹ ਦਰਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਰੁਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਜਾਹਨਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਘਮ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਸੰਘਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ। ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਦਿਵਯ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਘਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਆਸਥਾਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਕਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਅਮਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਕੰਠਕ ਨਾਂ ਦਾ ਅਸੁਰ ਸਿਆਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਗੋਮਾਯੂ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਜੰਬੂਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲਿੰਗ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਤੇ ਧਰਮਕ ਸਥਾਨ ਮੇਰੇ ਨਿਵਾਸ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਰਾਜ਼ ਸੁਣ: ਇਹ ਖੇਤਰ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਕੋਸ਼ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਇਕ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਕੇਦਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਣ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ, ਗਾਣਪਤਯ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਲਯ, ਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਦਾਰ, ਮੱਧਮ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਲਯ ਨਾਂਕ ਸਥਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇੱਥੋਂ ਹੋਈ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੈਲੇਸ਼, ਸੰਘਮੇਸ਼, ਸਵਰਲੀਨ, ਮੱਧਮੇਸ਼ਵਰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਈਸ਼ਾਨ, ਗੋਪਰੇਖਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਅਤੇ ਆਸਥਾਨ ਹਨ।