ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ’ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਇੱਥੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਇੱਥੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਭੀ ਅੱਗੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਵਿਮੁਕਤ ਸਥਾਨ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇੱਥੇ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਚਾਹੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਵੇ, ਭੋਗ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਮਿਲਣ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭੂਤ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੇ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਦੀ ਗੁਫਾ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਚਾਹੀਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ-ਸਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਅੱਗ ਬੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੋਖਸ਼, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੁਖਮ ਲਛਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਇਹ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿਸਦੀ ਇੱਛਾ ਸਭ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਮਵਰਤਾ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰੇਗਾ। ਯੋਗੀ ਵਿਆਸ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰਾਵਾਲੀ, ਉਹ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲਏਗਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਜੇ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਪਰ ਜੋ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਮਮਤਾ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਮੋਖਸ਼, ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਪ੍ਰੇਖਸ਼ਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਧਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਪ੍ਰੇਖਸ਼ਕ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਿਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਪਿਲ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। “ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾ”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਇਹ ਲਿੰਗ ਜੋ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ?” ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਇਹ ਲਿੰਗ ਮੈਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਇੱਥੇ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਰਲੀਨੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।” ਇਹ ਉਸਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਵਿਆਘਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਆਘਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਵਿਦਾਲਾ, ਉਹ ਦੋ ਦੈਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਸਨ, ਉਹ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ; ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ, ਇਕ ਗੇਂਦ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਦੇਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।