ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਵਨ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ ਦੇ ਰੁਖਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਚੰਬੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਆਮ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁਖਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਹਵਾ ਜਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਉਡਾਉਂਦੀ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਸੁੰਦਰ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਬੁੱਟਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨਾਲ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਹ ਥਾਂ ਤਿਲਕਾ ਦੇ ਰੁਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ। ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁਖ ਲਾਲ, ਕੇਸਰੀ ਤੇ ਗੂਲਾਬੀ ਰੰਗ 'ਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਰੁਖ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਤੇ ਅੰਬੜੀ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਨ। ਕਦੇ ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਲੇ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ, ਕਦੇ ਲਾਲ ਮਣੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ। ਪੁਨਾਗਾ ਦੇ ਰੁਖਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ। ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸੁਹਣੀਆਂ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ 'ਚ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਵਨ ਵਿਚ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੁਖ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜਾਨਵਰ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਜਦ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਸਨ, ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਇਆ। ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿਵਯ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਨੰਦਿਮੁਖਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਝੁਕੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਾਗ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸੋ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬਲਦ-ਧਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਅਵੀਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।" ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਖੇਤਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ।" "ਇਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੋਏ, ਕਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਵਸਦਾ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਉੱਚਤਮ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਕਈ ਰੁਖਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ।" "ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲ-ਕਮਲ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਇਥੇ ਵਸਣ ਵਿਚ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ: ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ, ਇਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਇਥੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਿਵਯ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਮਹਾਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਕੜ ਹੈ; ਇਹ ਅਵੀਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਖੇਤਰ ਅਵੀਮੁਕਤ ਹੈ; ਨੈਮੀਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ—" "ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਪਰ ਇਥੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।" "ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਅਵੀਮੁਕਤ ਉੱਤਮ ਹੈ।" "ਸੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ; ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਭੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਅਵੀਮੁਕਤ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਣ ਤੇ ਵੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਭੂਤ ਬਣਨਾ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਅਵੀਮੁਕਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਮੁਕਤੀ ਲਈ; ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।" "ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਦੀ ਗੁਫਾ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੱਛਿਤ ਥਾਂ ਹੈ।" "ਉਥੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਯੋਗ ਦਾ ਅੱਗ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ; ਉੱਚਤਮ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।" "ਇਥੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੁਖਮ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਇਹ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਤੇ ਇੱਛਿਤ ਥਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਇਥੇ, ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਸੰਵਰਤਾ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਤਿ ਉੱਚਤਮ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" "ਯੋਗੀ ਵਿਆਸ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਵੀ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਚ ਆਨੰਦ ਲਏਗਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ।" "ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਵਾਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ one, ਇਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।" "ਹੋਰ ਦਿਵਯ ਯੋਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਗੁਪਤ ਹਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸਦਾ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ, ਜੇ ਉਹ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਏ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" "ਪਰ ਜੋ ਅਡੋਲ, ਵਸਨਾ-ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਸਥਿਤ, ਸਵ-ਨਿਯੰਤਰਤ, ਵਰਤ-ਪ੍ਰਤੀ, ਤੇ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉੱਚਤਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ one।" "ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਮੁਕਤੀ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ one।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਅਵੀਮੁਕਤ ਖੇਤਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।