ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਾਮਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉੱਚੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਿਤਾਮਹਾ! ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੇਂਗਾ—ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ ਜੋ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁਮਾਰ ਜਨਮੇ: ਵਿਰਜਾ, ਵਿਬਾਹੁ, ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਭਾਵਨਾ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਨੁਸ਼ਠਾਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਧੀਰਜੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੇ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕੇਸਰ ਤੇ ਲਾਲ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੁਆਲੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਲਿਆਣ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੇ, ਜੋ ਵਾਮ-ਭਾਗੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਕੱਤੀਵੀਂ ਕਲਪ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੀਤਵਾਸਾ ਕਲਪ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੀਤਵਾਸਾ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਨੇਊ, ਪੀਲਾ ਪਗ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਸੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਛਾਤੀਆਂ, ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਚਾਰ ਸਿੰਗ, ਚਾਰ ਦੰਦ ਤੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਜੋ ਬੱਤੀ-ਦੋ ਖ਼ਾਸ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੁਜੀ ਜਾਂਦੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ: "ਬੁੱਧੀ, ਸਮਰਨ, ਗਿਆਨ।" "ਆਓ, ਆਓ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ!"—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ਯ ਹੋਵੇਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਉਸ ਚਾਰ ਪੈਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਯੋਗ ਦੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰੌਦ੍ਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੌਦ੍ਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਮਕ ਇਹ ਵੇਦਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿਚ ਮਨ ਲੀਨ ਕਰਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਗ, ਵਿਆਪਕ ਗਿਆਨ, ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪਾਸੋਂ, ਪੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਪੀਲੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਦਿਵ੍ਯ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੀਲੇ ਪੱਗ, ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਵਾਲ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਹੇ। ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਹੋਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਲਪ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸੁਵਰਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਵੈ-ਭੂਅ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਲਪ ਆਰੰਭੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਅਸੀਤਾ। ਜਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਲ ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਮੁੰਡਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਾਲਾ ਪੱਗ, ਕਾਲਾ ਜਨੇਊ, ਕਾਲਾ ਜੋੜਾ, ਕਾਲੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਾਲੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ ਪਰ ਡਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਕਾਲਾ-ਪਿੰਗਲਾ ਸੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।