ਚੌਦਾਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜੋ ਗੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਆਘਾਤ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ, ਅਜਿਹੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਚੌਦਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ। ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਦਲ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਤਜਰਬਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਾਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜੋਤ, ਅਤੇ ਅਤੁੱਲ ਪੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਸਲੀਅਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ। ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਹਵਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾ ਹਵਨ ਪ੍ਰਾਣ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹਵਨ ਅਪਾਨ ਲਈ, ਤੀਜਾ ਵਿਆਨ ਲਈ, ਚੌਥਾ ਉਦਾਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਮਾਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ 'ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗਾਂਠ ਹੀ ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ—ਸਵਾਹਾ—ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ; ਇਹ ਪੰਜ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਹੈਂ ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਰੀਰ-ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਅੰਗੂਠੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਲਦ ਹੈਂ—ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾ, ਇਹ ਭੋਜਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਭੇਟ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਗ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਈ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸਦਾ ਭਸਮ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ-ਕਰਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ—ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਿੱਖਾਈ ਸੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਧੂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਇੱਜ਼ਤ ਜ਼ਹਿਰ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਦਾ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਣਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ੧੦੫ ਵਾਰੀ ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਭੂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਘੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ, ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗੀ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਭਿੱਖ ਮੰਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਜਾਂ ਅੰਗਾਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਬਦਲਾਅ ਕਰਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਿੱਖ ਮੰਗੇ। ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਭਿੱਖ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਚਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਨੇਕ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਭਿੱਖ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਜੀਵਿਕਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਦਾ ਮਾੜਾ, ਛਾਛ, ਦੁੱਧ, ਜੌਂ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹੀਆਂ, ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਰੁੱਖੀ ਰੋਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਿੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।