ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਅਟੱਲ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਮਰ ਗਿਆਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਕੇਵਲ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਬੰਧ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪਾਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਕੇਵਲ ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲੇਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦਿਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧਨੁਧਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਆਏ, ਡਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਇਸ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵਿਅੰਜਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰੀਏ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮੇਰੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੀਵ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਭੋਗਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਨੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਫਰਕ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬੱਝ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ, ਧਿਆਨ, ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਹੇ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਗਿਆਨ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਡੋਲਤਾ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਗਿਆਨਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਰਿਵਰਤਨ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਕੋਈ ਰੂਪ-ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਨਾ ਅਪ੍ਰਗਟ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਜੋ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਟੱਲ ਆਦੇਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ, ਸ਼ਿਵ, ਉਸ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸਤਾਈਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੇ ਭਵਾਨੀ ਵਲ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਭਵਾਨੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ—ਉਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਸਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੁਕਤੀ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੁਕਤੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਚਨ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ। ਚਾਹੇ ਬੁੱਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੀਵ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਜਾਂ ਨਮੀ ਤੋਂ, ਸਭ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਮਹਾਨ ਲੋਕ, ਪਿਤਰ ਲੋਕ, ਤਪੋ ਲੋਕ, ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਸਮੇਤ, ਅੱਠ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦੀਪ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ— ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਰੁਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਭਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਹੈ—ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਅੰਬਿਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼-ਚਾਰੀ ਸਿੱਧ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਏ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਯੋਗ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ। ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਛਬੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਦਮਾਸਨ ਲਗਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂਜਾਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਫਿਰ, ਸੋਲਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਰਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇਵ—ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ—ਦੇ ਨਾਲ। ਅਜੰਮੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਠ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਫਿਰ ਚੌਂਸਠ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਪਰੰਪਾਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਕਰਮ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇੱਥੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਦਿਸ਼ਵਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਮਝੋ। ਅਣਿਮਾ, ਲਘਿਮਾ, ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਕਾਮਯਤਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਿਤਾ ਹਰ ਥਾਂ— ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਦਿਸ਼ਵਰਤਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਦੋਸ਼ੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ; ਦੋਸ਼ੀ ਉਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।