ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਝੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪੰਖੀ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਾਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੱਗ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਜੈਕਟ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਗੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਬਕਬਕ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ, ਨਸ਼ੇ, ਭੁੱਖ, ਉਨਘ ਜਾਂ ਥੂਕਣ ਜਾਂ ਜੰਭਾਈ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਕਬਕ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜਪ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ। ਜੇ ਐਸਾ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਚੰਦ, ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਕੇ ਜਾਂ ਮੁਰਗੇ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਲੇਟ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਖਟਿਆ ਉੱਤੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਪ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੈਠਣ ਦੀ ਚੌਕੀ ਰੇਸ਼ਮ, ਚੀਤੇ ਦੀ ਖਾਲ, ਕਪੜਾ, ਰੂਈ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਤਾਡ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਭ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗੁਰੂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗੁਰੂ ਸਿੱਧਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਘਰ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਦੀ ਹਾਂਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰਿ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ, ਤਨਖਾਹ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਗ ਆਦਿ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਜਪ ਜਾਂ ਵਰਤ ਆਦਿ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੋ, ਮਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ—ਹੇ ਦੇਵੀ—ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਕਰਣੀਆਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਸੌ ਗੁਣਾ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਸਦਾ ਗੁਰੂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਚ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਪਰੀਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਮੋੜਨਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤਿ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਮੰਤਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਪਯੋਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਖਾਸ ਉਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ, ਅਧਿਕਾਰ, ਗਿਆਨ, ਸੁਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ‘ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦੁਬ ਘਾਹ, ਤਿਲ, ਗੁਡੂਚੀ, ਗੋਲੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਦੋ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਨੀਚਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਨੀਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੀਪਲ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ 108 ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ ਤੇ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗ ਰਾਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼ 108 ਜਪ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।