ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਪ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਹੋਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੰਗੂਠਾ ਵਰਤਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਨਿਸ਼ਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਣੋ, ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਪ ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਪ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਜਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਜਾਂ ਤਪੱਸਿਆ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਪ-ਯਜਨ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਡਿਆਈ ਹੈ। ਮੁਖ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲਾ ਜਪ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਗੁਪਤ ਜਪ (ਜੋ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋਵੇ), ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮਾਨਸਿਕ ਜਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਚਿਕ ਜਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੁਣ ਸਕੇ, ਉਹ ਉਪਾਂਸ਼ੂ ਜਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਹਰ ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਜਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਗਲੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਪ-ਯਜਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਪ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਤ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੇਅੰਤ ਭੋਗ ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਪਿਸਾਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਪ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਪ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਪ ਦਾ ਢੰਗ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿਡਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮਾੜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪੂਰਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਾਹਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕਪਟੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਭੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਫ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੇ—ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਲਚ, ਭੁਲੇਖੇ, ਡਰ ਜਾਂ ਲੋਭ ਕਰਕੇ। ਜੇਕਰ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਛੱਡੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਝੂਠ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਲੀਨਤਾ ਹੈ—ਝੂਠ, ਕਰੜਾਪਣ, ਧੋਖਾ, ਚੁਗਲੀ ਤੇ ਪਾਪ ਵਾਲੇ ਕੰਮ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਅਭਿਚਾਰ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ, ਬੋਧਿਕ ਜਾਂ ਮਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੋ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਬਾਸੀ ਭੋਜਨ, ਹੋਮ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ, ਜਾਂ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜਸੀ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਕੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਵਾਂਗ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਰਾਜਸੀ ਦਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਬਿਨਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੇ, ਪੱਤੇ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ, ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੀਵੇ ਦੇ ਕਦੇ ਨਾ ਖਾਓ। ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਸੜਕ ਉੱਤੇ, ਚੁਟਕਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਘਿਉਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਿਆ ਤੇ ਅਰਪਿਤ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਓ, ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ, ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' ਸੋਚੋ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖਾਓ। ਪਾਣੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਾ ਪੀਓ, ਨਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਨਾ ਖੱਟ ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਨਾਲ। ਵਿਭੀਤਕ, ਅਰਕ, ਕਾਰੰਜ ਜਾਂ ਸਨੁਹੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਥੰਮਾਂ, ਦੀਵਿਆਂ, ਜਾਂ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਬੈਠੋ। ਇਕੱਲੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਾ ਜਾਓ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਨਾ ਪਾਰ ਕਰੋ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਉਤਰੀਓ, ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤ 'ਤੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹੋ। ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ, ਜਪ ਜਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਅੱਗ ਕੋਲ ਪੈਰ ਨਾ ਤਪਾਓ, ਨਾਂ ਪੈਰ ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੂਹੋ, ਨਾ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੇ ਬੈਠੋ, ਨਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗੰਦਾ ਪਾਓ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਨਾ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲ ਜਾਂ ਗੰਦ ਪਾਓ; ਇਹ ਗੰਦ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਨ੍ਹਾਓ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਖ, ਵਾਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਜਾਂ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਬਰਤਨ ਨਾਲ ਛੂਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਬੱਕਰੀ, ਘੋੜੇ, ਅਜਿਹੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਊਂਠਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਜਾਂ ਛਿਲਕੇ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹਰੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਤਾਂ...