ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅਰਥ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਉੱਚਾ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਜੌ, ਘੀ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵੇਦ-ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਧੀਰਜ, ਦਇਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਪੱਖਿਆਂ, ਚੌਦਵੀ ਅਤੇ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਰਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੱਸਿਆ। ਪੂਰਨਿਮਾ, ਅੰਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀ ਤੇ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤੀ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਬਣਾਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਰੂਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਥ ਆਦਿ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛਤਰ, ਪੰਖੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਠਮੀ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਸਿਆਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ, ਜੇਕਰ ਸਾਲ ਭਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਰੂਦ੍ਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਔਰਤ ਸਾਲ ਭਰ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਬਣਾਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੰਡਲ ਭਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਜਾਨ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਰਭ ਹੱਤਿਆ ਵੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਔਰਤ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਪੁਰਖ ਕਰੇ, ਉਹ ਰੂਦ੍ਰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਅੰਮਾਵੱਸ ਨੂੰ, ਸਾਲ ਭਰ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰਤ ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਔਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਾਠ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਇਛਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਮੂਰਤੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਐਸਾ ਵਰਤੀ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੀ ਰੂਪਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਔਰਤ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਫੀ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਾਪ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਠਮੀ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੀ ਰੂਪਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਫੀ, ਸਚਾਈ, ਦਇਆ, ਦਾਨ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ—ਇਹ ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਧਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਨੰਦਿਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਲਦ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸਾਰੀ ਵਿਧੀ ਕਰਕੇ, ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਨਾਰੀ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਫਲ, ਪਾਵਨਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।