ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਦੋਂ ਗੋ-ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅਰਧ-ਰਾਤ ਤੱਕ ਵੀਰ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ, ਉਹ ਲਾਲ ਚੌਲ ਜੋ ਸ਼ਹਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਦ ਉਹ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਵਿਧੀਵਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ੍ਯ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦਾ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ। ਆਢਾ ਮਹੀਨੇ ਆਸ਼ਾੜ ਵਿੱਚ ਰਾਤ-ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੋ-ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਚੌਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੇਦ-ਪਾਠੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਨੰਨੇ-ਚੌਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੰਦੀਧਰ ਨੂੰ ਪੂਜਦਾ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੌਂਡ੍ਰ ਨਸਲ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਟੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਜੋ ਦਿਨ ਵਿਚ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ, ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਤੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਆਸੂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਨਿਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ, ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜੌ, ਘਿਉ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਵ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਗਰੀਬ ਵੇਦ-ਪਾਠੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੋਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ, ਸੱਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਧੀਰਜ, ਦਇਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਹੋਮ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੌਣਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ, ਪੱਖਾਂ, ਚੌਦਸ, ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਰਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਪੂਰਨਿਮਾ, ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਚੌਦਸ, ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਤ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਭਾਵਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਉਮਾ-ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਥ ਆਦਿ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਛਤਰਾਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਖੇ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ਿਵ-ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੌਦਸ ਤੇ ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਯਮ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਜੋ ਸਾਲ ਭਰ ਚੌਦਸ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਬਣਾਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੰਡਲ ਭਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਣਨਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹੋਵੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਭ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਔਰਤ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪੁਰਖ ਇਹ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ, ਜੋ ਔਰਤ ਜਾਂ ਪੁਰਖ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਵਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜਪ, ਦਾਨ, ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵਤੰਤਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।