ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੂਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਮਹਾਨ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਛੜਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੱਖਣੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਜੰਗਲੀ ਬਾਜਰੇ ਨੂੰ ਘਿਉ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌਦਸ ਤੇ ਅੱਠਮ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਂਵਲੇ ਜਾਂ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਬਛੜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ-ਘਿਉ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਖਾਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਗੋਮਯ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਵ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਭਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਮਾ-ਪਤੀ ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਚੌਲ, ਸ਼ਹਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਆਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਵੀਰ ਆਸਨ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਉਮਾ-ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਸਾਂਵਲੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਯੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗੋ-ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੈਦਿਕ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਨੰਦੇ-ਧਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਚੌਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਪੈਰ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌਂਡ੍ਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੈਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਵਿਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਯਥਾ-ਸੰਭਵ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਉ ਵਾਲੇ ਚੌਲ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੌ, ਘਿਉ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਵਰਤੇ ਜਾਂ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਵਾ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵੇਦ-ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੋਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਹਿੰਸਾ, ਸੱਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਧੀਰਜ, ਦਇਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਆਹੁਤੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਤੇ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਚੌਦਸ ਤੇ ਅੱਠਮ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਰਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ, ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪੁਰਨਮਾਸੀ, ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਚੌਦਸ ਤੇ ਅੱਠਮ ਨੂੰ, ਸਾਲ ਭਰ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਉਮਾ-ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਥ ਆਦਿ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਤਰੀ, ਪੰਖੇ, ਗਹਿਣੇ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਠਮ ਤੇ ਚੌਦਸ ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਨੀਤ, ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।