ਮਹਾਨ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਨਿੱਤ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਤਭਾਸ਼ੀ ਰਹਿਣਾ — ਇਹ ਸਭ ਅਮਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਵਾਸਤੇ, ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ—ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚ ਬੋਲ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਵਲ, ਗੇਹੂੰ ਅਤੇ ਗਾਊਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਖਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਖਵਾਡੇ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤੀਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ। ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਗਊਂ ਦੇ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਵੇ। ਉਸ ਦਿਨ ਜੌ ਅਤੇ ਦੁੱਧ-ਘੀ ਵਾਲਾ ਪੱਕਾ ਚਾਵਲ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੁਕਤ ਪਾਠ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗਾਊਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਛੜੇ ਦੀ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਵਾਹਨੇਯਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਖਵਾਡੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤੀਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਘੀ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਬਲ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਹ ਕਾਲੀ ਗਾਊਂ ਅਤੇ ਬੱਛੜਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵਰਤ ਰੱਖੇ। ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੰਗਲੀ ਬਾਜਰਾ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਖਾਵੇ, ਚੌਦਵੀਂ ਅਤੇ ਅਠਵੀਂ ਤੀਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਭਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗਾਊਂ ਅਤੇ ਬੱਛੜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਧ-ਘੀ ਮਿਲੇ ਚਾਵਲ ਖਾਏ, ਜੋ ਮਨਪਸੰਦ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਜੋੜੀ ਗਾਊਂ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਭਵ ਦਾ ਪੰਚਗਵਯ (ਗਾਊਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ), ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੀ ਜੋੜੀ ਗਾਊਂ ਦੀ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਭਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਰਵ, ਅਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖੇ। ਲਾਲ ਚਾਵਲ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਣ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਅਰਧ ਰਾਤ ਤੱਕ ਵੀਰ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਗਾਊਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਉਮਾ ਪਤੀ ਦੀ ਯਥਾ ਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਭਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਜੋੜੀ ਗਾਊਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਢ੍ਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗਾਊਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਟਿਕੀਆਂ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਯਥਾ ਵਿਧੀ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਦੀ ਜੋੜੀ ਗਾਊਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਧਾਰੀ ਦੀ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਯਥਾ ਵਿਧੀ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ ਚਿੱਟੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌਂਡ੍ਰ ਗਾਊਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਟਾਂ ਹੇਠ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਨਿਰੀਤ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਊਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਵੇਦਾਂਗ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਘੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਯਥਾ ਵਿਧੀ ਗਾਊਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਤੇ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਪਿਛਲੇ ਵਰਗ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਊਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਜੌ, ਘੀ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਨਾਲ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵੇਦ-ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿੱਟੀ ਗਾਊਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੋਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਲ ਭਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।