ਇਹ ਕਥਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਸੋਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਪੇਂਦਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਨੱਕ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਰ ਦੈਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਗਹਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਮੋਹਨੀ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਹਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਦੇਵੀ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਈ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਧੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਵਰ ਦੈਨ ਵਾਲੀ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਨੀ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤ, ਦੁৰ্গਾ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੱਚੇ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਅਤੇ ਆਪ ਗਣ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਧੂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪਾਉਂਦਾ; ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੋਗ ਪਾਉਂਦਾ; ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸੁਣਕੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਸਤੁਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਆਦਿ ਰੋਗ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦੇ; ਨਾ ਉਹ ਅਕਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੱਪ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਡੰਸਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਪੁਣ੍ਯ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਹੋਮ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਣ੍ਯ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—even ਗੋ-ਹੰਤਾ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਵੀਰ-ਹੰਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਦੋਸਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਕਰੇ, ਪਾਪੀ ਕਰਮ ਕਰੇ ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਾਰੇ—ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਹੁਣ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਤਦ ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਨੰਦਿਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਅਠਮੀ ਤੇ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ—ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਤਸਵ ਦਿਨਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਕੇ, ਖਾਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪੰਜਮੀ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਪੱਖ ਅਠਮੀ ਤੋਂ ਚੌਦਵੀ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਭੋਗ ਪਾਉਂਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਹਰ ਉਤਸਵ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਸਾਲ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਪਵਾਸ ਭੀਖ ਮੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਭੀਖ ਮੰਗੀ ਖੁਰਾਕ, ਅਮੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਅਮੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਦਿਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਦੁਪਹਿਰ ਸੰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸ਼ਾਮ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਆਦਿ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਹੈ; ਯਜਨ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਸਨਾਨ, ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਤਤਾ ਧਾਰਣੀਯ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਵੇ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ, ਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਲਈ, ਜੋ ਪੁਸ਼੍ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੱਚ ਬੋਲ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਚਾਵਲ, ਗੇਹੂੰ ਅਤੇ ਗਾਊਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਖਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ। ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਵੇ। ਜੌ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹੇ। ਇਉਂ ਹੀ, ਇੱਕ ਪੀਲੀ ਗਾਊਂ ਅਤੇ ਬੱਛੜਾ, ਸ਼ਿਵ-ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਹ ਵਾਹਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਭੋਗ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਘੀ ਮਿਲੇ ਚਾਵਲ ਦਾ ਪਿਆਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਜਾਈ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।