ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਵੀ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਰਹੀ। ਉਸੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ, ਗੌਰੀ – ਜੋ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਧੀ ਅਤੇ ਏਕਪਰਨਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ – ਤੇ ਏਕਪਾਟਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਣਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤਿਕਾਰਣੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਜਾਂ ਕਪਰਦਿਨੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਖਟਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਨੈਗਮੇਯ ਆਦਿ – ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨੰਦਿਨੀ, ਮੇਨਾ ਦੀ ਧੀ, ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਕਮਲ ਨੈਨੀ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਅੰਬਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੰਦਿਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ ਦੀ ਮਿੱਤਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪੰਚਚੂੜਾ – ਜੋ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ – ਵੀ ਹੈ। ਮਹਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਤੇਈ ਤੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਆਦਰਿਤ, ਉਹ ਨੰਦਨਨਦਿਨੀ ਹੈ। ਮਨੋਨਮਨੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪਸੰਦ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਚਲ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨੇਕ ਵੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗਣੇਸ਼, ਕਮਲ-ਜਨਮ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਕੁਬੇਰ ਆਦਿ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ, ਸਮੂਹ ਭਵ-ਭਵ-ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਚੰਡਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਸ਼ਲੰਕਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਜਵਾਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਉਹ ਭੀ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਿਅਪਕ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਸਿੱਧ, ਯਕ੍ਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਨਾਗ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਨੰਦੀ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਕਾਰ ਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗਾ, ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਜੋ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਰ, ਕੈਲਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਥੀਆਂ – ਜਿਵੇਂ ਏਰਾਵਤ – ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਨਾਂ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੰਦ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਲਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ-ਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਯੋਗ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਰੂਪੀ ਸਤੰਭ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਾਗ-ਰਾਜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਸਿੱਧਾ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਪੀਲੇ ਨੈਣ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਚਾਰ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਮੂਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਸਕੰਦਾ, ਸ਼ਕਤੀਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੈਨਾ-ਪਤੀ, ਮੋਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਭਵ, ਸ਼ਰਵ, ਈਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ – ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਯੰਕਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ – ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲਲੋਹਿਤ, ਈਸ਼ਾਨ, ਵਿਜਯ, ਭੀਮ, ਦੇਵਦੇਵ, ਭਵਉਦਭਵ – ਇਹ ਸਭ ਰੂਪ ਵੀ ਜਾਣਣਯੋਗ ਹਨ। ਕਪਾਲੀਸ਼ ਅਤੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਵਿਕਰਤਨ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਮਾਰਤੰਡ, ਭਾਸ्कਰ, ਰਵੀ – ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ – ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਆਦਿਤਯ, ਸੂਰਜ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਦਿਵਾਕਰ – ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯ ਮੇਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਆਕਾਸ਼, ਸਪਰਸ਼, ਜੋਤ, ਰਸ, ਧਰਤੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਵਾਸਵ, ਪਾਵਕ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤ – ਇਹ ਮੇਰਾ ਡਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ। ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ, ਭਾਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਪਿਤਾਮਹ – ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ – ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਨਭਸ, ਸਪਰਸ਼ਨ, ਵਾਯੂ, ਅਨਿਲ, ਮਾਰੁਤ – ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਪ੍ਰਾਣ, ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼, ਜੀਵੇਸ਼, ਮਾਰੁਤ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ – ਉਹ ਮੇਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਖੇਚਰੀ, ਵਸੁਚਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼, ਬ੍ਰਹਮ-ਬ੍ਰਹਮਧੀ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਪৃষ্ঠ, ਸੁਪੁਸ਼ਟ, ਮਹਾਬਲ – ਇਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਾਰਣ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ – ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੰਤ੍ਰ-ਰਾਜਾ, ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਸਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ, ਸਿੱਧ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ – ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ।