ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖੁਦ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਹ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਉਪਰੰਤ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਵਰਤ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਇਹੀ ਹੈ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ—ਜੋ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਤਦ ਨੰਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਤ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਵਰਤ 'ਬਾਰਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਭੋਗ, ਯੋਗ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਡਰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਹੈ—ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਪੁੰਨਦਾਇਕ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ, ਪੁੰਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿ਷্ণੂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਹੋਣ, ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਚੌਕਠੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕੁਵਰ, ਚਿੱਟੇ ਅਰਕ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕਰਵੀਰ ਅਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਲਬਧ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਸ਼ੁਭ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੀਰਾਜਨ ਆਦਿ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਗਰੂ ਦੀ ਧੂਪ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਸ ਸਿੰਘ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਾਮਦੇਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੰਦਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੁਰੁਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹਰਿਤਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਅਗਰੂ, ਗੁਗਗੁਲ, ਅਤੇ ਸੀਤਾਰਾ ਧੂਪ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਈਸ਼ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਚੌਲ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ। ਇਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ: ਵੈਸਾਖ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ, ਆਢ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ, ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਨੀਲਮ, ਭਾਦੋਂ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ, ਆਸੂ ਵਿੱਚ ਗੋਮੇਦਕ, ਕਾਰਤਿਕ ਅਤੇ ਮੱਘਰ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗਾ, ਪੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਦੂਰਯ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਸੂਰ੍ਯਕਾਂਤ, ਫੱਗਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ ਹੀ। ਜੇ ਰਤਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਜੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਤੂ ਦਾ। ਜਾਂ ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ-ਪੱਤ੍ਰਾ ਪੱਤਾ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਅੱਧੇ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਅੱਧੇ, ਜਾਂ 108 ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਬਿਲਵ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਬਿਕਾ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸ਼ਣਮੁਖ ਕਮਲ ਵਿੱਚ। ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ-ਪੱਤ੍ਰਾ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਨੀਲਾ, ਆਮ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਕਮਲ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਵਸਤੂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਗੁਗਗੁਲ ਆਦਿ ਧੂਪਾਂ ਦੀ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਧੂਪ ਵੀ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਸੀਤਾਰੀ ਧੂਪ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਅਰਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ; ਕਰਵੀਰ ਵਿੱਚ ਗਣਾਧ੍ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਬਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੌਲ ਜਾਂ ਮੂੰਗ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਮਾਪ, ਅਤੇ ਯਕਪੁਛ ਦਾ ਪੱਖਾ ਤੇ ਤਾਲਪੱਤਰ ਦਾ ਪੱਖਾ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।