ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਥਾਂ, ਮਯੂਰਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਕੋਇਲਾਂ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਜਲ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਇਲਾਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਲਾਹੀ ਕੁੜੀਆਂ, ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਸੀ। ਉਥੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਕੁਝ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਹਰ ਪਗ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਮਾਣਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਭਵ—the ਪਰਮ ਆਤਮਾ—ਦੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਹੀਰੇ, ਬੈਰਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਕੁੱਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਥੇ, ਕਿਨਨਰੀਆਂ, ਕਿਨਨਰ, ਸੱਪ-ਜਾਤੀਆਂ, ਸਿੱਧ ਕੁੜੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਨੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਕਮਲ-ਪਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਮਲ-ਤੰਤੂ ਵਰਗੇ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਜਬਾਂ, ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਜੇ ਛਤਰੀਆਂ-ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸਿੰਗਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਲਾਹੀ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇਖੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪੁਰੁਹੂਤ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਨੰਦਿਨ—ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਨੂੰ ਖੜਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਨੰਦਿਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਝੁਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ 'ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੰਦਿਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਮਿਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸਾਨੂੰ 'ਪਸ਼ੂ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਅਡੋਲ, ਅਸੀਂ 'ਪਸ਼ੂ-ਪਨ' ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ।" "ਭਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, 'ਪਸ਼ੂ-ਪਨ' ਆਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" "ਹੁਣ, ਚਾਹੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ, ਜਾਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਜਾਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਪਰਮ ਵਰਤ ਰੱਖੇ—" "ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ;" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਏਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਨੰਦੀ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਈਸ਼ਾਨ, ਸੰਬਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, "ਉਹ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੀਲ-ਕੰਠ (ਸ਼ੰਭੂ) ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝੁਕਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਬਲ-ਧਾਰੀ, "ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਖੁਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।" ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅੰਬਾ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਸ਼ੁਪਤ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰੀ।" ਫਿਰ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। "ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਨੇ ਦਾਦਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ।" "ਜੋ ਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਉੱਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਵਰਤ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੈ—ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਦੱਸੋ, ਜਦੋਂ ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਨੰਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਇਹ ਵਰਤ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ—" "ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ: ਇਹ ਪ੍ਰਮ ਵਰਤ 'ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਆਨੰਦ, ਯੋਗ, ਇੱਛਾ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭੀਤ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ, ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਹੈ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵ-ਯਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।" "ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲਿੰਗ ਬਣਾਕੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਮਹਿਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।