ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੇਵਤਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਭਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਜਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੇ ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ, ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਨਗਰੀ ਦੇਖੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਨਗਰੀ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਕੋਠੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉੱਚੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਸੁੰਦਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਹੀਰੇ, ਬੇਰਿਲ, ਮਾਣਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਝੂਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ, ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਯਕਪੁੱਛੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਮੁਰਜਾ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਨੱਚਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕੋਠੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਦੇ ਉੱਚੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਚੋਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਗਰੀ ਔਰਤਾਂ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵਡਾਉਂਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਭਵਾ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵਿ਷्णੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦਿਰਾ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ, ਪੂਰੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਕੁਝ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕੁਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਢਿਲੇ ਹੋਏ, ਕੰਧੇ ਥੱਲੇ ਸਿਰਕ ਰਹੀਆਂ, ਚੌਥੇ, ਪੰਜਵੇਂ, ਛੇਵੇਂ ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਅੱਠਵੇਂ, ਨੌਵੇਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਸਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਗੋਲ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕ੍ਰਿਸਟਲ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਮੰਡਪ ਸਨ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਦੁਆਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕ਼ੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਅਠਾਈਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਉਪ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ 'ਚ। ਉੱਥੇ ਗੁਪਤ ਕੋਠੜੀਆਂ, ਲੁਕੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਗੁਹਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ, ਹੋਰ ਮੋਤੀ ਜੜੇ ਹੋਏ ਮੋਹਕ ਆਵਾਸ ਸਨ। ਲਾਲ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦਿਆਲਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੰਸ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਮੋਰ, ਜਲਪੰਖੀ, ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਜਲ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਵਜਨ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਝੁਕੀਆਂ, ਮਦਿਰਾ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਵੀਆਂ, ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨੱਚਦੇ ਜਥੇ, ਇਹ ਸਭ ਸੰਗਤਿ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਸਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਲੀਂਨ, ਕੁਝ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਲਾਭਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਲੀਨ, ਮਾਣਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਹ ਜਥੇ ਵੇਖੇ, ਉੱਚਤਮ ਆਤਮਾ ਭਵਾ ਦੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੇਖੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਵਿਮਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ, ਹੀਰੇ, ਬੇਰਿਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਔਰਤਾਂ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਕਿੰਨਰੀਆਂ, ਕਿੰਨਰ, ਨਾਗ, ਸਿੱਧ ਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਿਅੰਜਨ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਪਸੰਦ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਵਰਗੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਪਾਇਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਛਤਰ ਤੇ ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਅਨੇਕ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪਸੰਦ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਿੱਧ, ਪੁਰੁਹੁਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਨਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਹਲ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਨੰਦਿਨ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਨੰਦਿਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਝੁਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਓ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸੋ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਸਾੜੇ ਜਾਣ ਸੀ, ਸਾਨੂੰ 'ਪਸ਼ੂ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਇਸ 'ਪਸ਼ੁਪਨ' ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ।" ਉਸ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਭਵਾ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, 'ਪਸ਼ੁਪਨ' ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਸਵਾਗਤ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।